سرطان معده در مراحل اولیه معمولاً علامتی ندارد، یا علائمش شبیه سوءهاضمه، نفخ پس از غذا، تهوع خفیف، کاهش اشتها و سوزش سردل است [۱]. در مراحل پیشرفته‌تر، کاهش وزن بی‌دلیل، استفراغ، خون در مدفوع (مدفوع سیاه)، درد معده، اشکال در بلع، زردی و تجمع مایع در شکم دیده می‌شود [۱]. این علائم در بیشتر افراد علل خوش‌خیم دارند؛ اما اگر ادامه پیدا کردند یا با علائم هشدار همراه بودند، برای بررسی و احتمالاً آندوسکوپی به پزشک مراجعه کنید.
نکات کلیدی
- تشخیص زودهنگام سرطان معده دشوار است [۱] و بسیاری از بیماران در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شوند [۲].
- تشخیص قطعی فقط با آندوسکوپی و نمونه‌برداری ممکن است [۲].
- رهنمود ماستریخت ششم درمان همه افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکتر پیلوری را توصیه می‌کند و پیشگیری از سرطان معده یکی از اهداف آن است [۳].
- استان گلستان در شمال ایران از مناطق پرخطر سرطان معده است؛ در ثبت سرطان این استان (۲۰۰۴ تا ۲۰۱۶)، میزان بروز استانداردشده بر اساس سن در مردان ۲۶٫۹ و در زنان ۱۲٫۲ در هر ۱۰۰ هزار نفر بود [۵].
علائم سرطان معده و معنای احتمالی آن‌ها
| علامت | معمولاً در چه مرحله‌ای دیده می‌شود | چه باید کرد |
|---|---|---|
| سوءهاضمه و ناراحتی معده | از علائم احتمالی مراحل اولیه؛ اما بسیار شایع و اغلب بی‌ارتباط با سرطان [۱] | اگر با وجود درمان ادامه یافت یا با علائم هشدار همراه بود، مراجعه کنید |
| احساس نفخ پس از غذا | از علائم احتمالی مراحل اولیه [۱] | در صورت تداوم چندهفته‌ای با پزشک مشورت کنید |
| تهوع خفیف، کاهش اشتها، سوزش سردل | از علائم احتمالی مراحل اولیه [۱] | در صورت تداوم یا همراهی با کاهش وزن، مراجعه کنید |
| کاهش وزن بی‌دلیل | بیشتر در مراحل پیشرفته [۱] | مراجعه در اولین فرصت |
| استفراغ | بیشتر در مراحل پیشرفته [۱] | استفراغ مکرر یا خونی: مراجعه فوری |
| خون در مدفوع (مدفوع سیاه و قیری) | بیشتر در مراحل پیشرفته [۱] | مراجعه فوری |
| درد معده | بیشتر در مراحل پیشرفته [۱] | درد پایدار یا شدید را بررسی کنید |
| اشکال در بلع | بیشتر در مراحل پیشرفته [۱] | مراجعه در اولین فرصت |
| زردی پوست و چشم، تجمع مایع در شکم (آسیت) | مراحل پیشرفته [۱] | مراجعه فوری |
این جدول جایگزین معاینه پزشک نیست؛ بیشتر این علائم در اغلب افراد علت خوش‌خیم دارند.
اگر پزشک به سرطان معده شک کند، چه آزمایش‌هایی لازم است؟
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
سوءهاضمه بسیار شایع است و در بیشتر موارد علت خطرناکی ندارد. اما اگر با وجود مصرف دارو برطرف نمی‌شود، یا همراه آن کاهش وزن بی‌دلیل، استفراغ مکرر، اشکال در بلع یا مدفوع سیاه دارید، منتظر نمانید و به پزشک مراجعه کنید. اگر علت، سرطان معده باشد، نادیده گرفتن علائم درمان را به تأخیر می‌اندازد و اثر آن را کمتر می‌کند [۱].
استفراغ خونی، مدفوع سیاه همراه با سرگیجه یا ضعف شدید نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.
پرسش‌های مرتبط
سوزش معده همیشگی دارم؛ آیا ممکن است سرطان باشد؟
سوزش سردل و سوءهاضمه بسیار شایع‌اند و در بیشتر افراد علت خوش‌خیم دارند، هرچند می‌توانند از علائم اولیه سرطان معده هم باشند [۱]. اگر علائم تازه شروع شده، با درمان بهتر نمی‌شود یا با کاهش وزن، استفراغ یا مدفوع سیاه همراه است، به پزشک مراجعه کنید.
آیا آزمایش خون یا تومور مارکر می‌تواند سرطان معده را تشخیص دهد؟
خیر. تشخیص با آندوسکوپی و نمونه‌برداری انجام می‌شود [۲]. نشانگرهایی مانند CA 19-9 بیشتر برای بررسی اثر درمان به کار می‌روند، نه تشخیص [۶]. بیشتر بخوانید: تومور مارکر چیست؟
اگر یکی از بستگانم سرطان معده داشته، چه کنم؟
درباره آزمایش هلیکوباکتر پیلوری با پزشک صحبت کنید. در یک کارآزمایی تصادفی روی بستگان درجه یک بیماران مبتلا به سرطان معده، درمان عفونت هلیکوباکتر خطر سرطان معده را کاهش داد [۷].
انواع سرطان مرتبط
پرسش‌های مرتبط
منابع علمی
۷ منبعنمایش همه منابع، ۵ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳Management of Helicobacter pylori infection: the Maastricht VI/Florence consensus report
- ۴Gastric cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up
- ۵Trends in the Incidence of Stomach Cancer in Golestan Province, a High-risk Area in Northern Iran, 2004-2016
- ۶Tumor Markers in Common Use
- ۷Family History of Gastric Cancer and Helicobacter pylori Treatment
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.