برای بزرگسالان با خطر متوسط، USPSTF غربالگری سرطان روده بزرگ را از ۴۵ تا ۷۵ سالگی توصیه می‌کند و برای ۷۶ تا ۸۵ سالگی تصمیم را فردی می‌داند [۱]. کولونوسکوپی یکی از روش‌های غربالگری است و اگر طبیعی باشد معمولاً هر ۱۰ سال تکرار می‌شود؛ آزمایش ایمونوشیمیایی مدفوع (FIT) سالانه نیز گزینه معتبری است [۲]. کسانی که یکی از بستگان درجه یکشان پیش از ۶۰ سالگی (یا دو بستگان درجه یک در هر سنی) به سرطان روده بزرگ یا پولیپ پیشرفته مبتلا شده‌اند، باید از ۴۰ سالگی یا ۱۰ سال زودتر از سن تشخیص جوان‌ترین فرد مبتلا (هر کدام زودتر باشد) هر ۵ سال کولونوسکوپی شوند [۳].
سن غربالگری برای افراد با خطر متوسط
| سن | توصیه | درجه یا منبع |
|---|---|---|
| ۴۵ تا ۴۹ سال | غربالگری توصیه می‌شود | USPSTF، درجه B [۱] |
| ۵۰ تا ۷۵ سال | غربالگری همه افراد | USPSTF، درجه A [۱] |
| ۷۶ تا ۸۵ سال | تصمیم فردی بر اساس سلامت عمومی، سابقه غربالگری و ترجیح فرد | USPSTF، درجه C [۱] |
| بالای ۸۵ سال | غربالگری توصیه نمی‌شود | USMSTF [۴]؛ ACS [۲] |
خطر متوسط یعنی نداشتن سابقه سرطان روده بزرگ، پولیپ آدنوماتوز یا بیماری التهابی روده، و نداشتن سندرم ژنتیکی پرخطر مانند سندرم لینچ یا پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی در خود فرد یا خانواده [۱].
ویژه پزشکان
چرا سن شروع به ۴۵ سال کاهش یافت؟ USMSTF با استناد به افزایش بار بیماری در افراد زیر ۵۰ سال، نزدیک بودن شیوع نئوپلازی پیشرفته در ۴۵ تا ۴۹ سالگی به ۵۰ تا ۵۹ سالگی و مطالعات مدل‌سازی، شروع غربالگری از ۴۵ سالگی را پیشنهاد کرد؛ هرچند مطالعه‌ای که اثر غربالگری زیر ۵۰ سال را بر بروز یا مرگ نشان دهد وجود ندارد [۴]. گزارش ۲۰۲۶ انجمن سرطان آمریکا نیز نشان می‌دهد مرگ‌ومیر سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال از ۲۰۰۴ سالانه ۱٪ افزایش یافته است [۵].
شواهد کارآزمایی: در کارآزمایی NordICC، افراد ۵۵ تا ۶۴ ساله‌ای که به یک کولونوسکوپی غربالگری دعوت شدند (فقط ۴۲٪ انجام دادند)، پس از ۱۰ سال ۱۸٪ خطر کمتری برای سرطان روده بزرگ داشتند (۰٫۹۸٪ در برابر ۱٫۲۰٪)؛ کاهش مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ در تحلیل بر اساس دعوت معنی‌دار نبود (۰٫۲۸٪ در برابر ۰٫۳۱٪) [۶].
روش‌های غربالگری و فاصله آن‌ها
| روش | فاصله |
|---|---|
| آزمایش ایمونوشیمیایی مدفوع (FIT) | سالانه |
| آزمایش خون مخفی در مدفوع با حساسیت بالا (گایاک) | سالانه |
| آزمایش DNA مدفوع چندهدفی | هر ۳ سال |
| کولونوسکوپی | هر ۱۰ سال |
| کولونوگرافی با CT (کولونوسکوپی مجازی) | هر ۵ سال |
| سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر | هر ۵ سال |
کارگروه چندانجمنی آمریکا (USMSTF) کولونوسکوپی هر ۱۰ سال و FIT سالانه را آزمایش‌های ردیف اول می‌داند [۳].
سابقه خانوادگی و افراد پرخطر
بر اساس توصیه کارگروه چندانجمنی آمریکا [۳]:
- اگر یکی از بستگان درجه یک (پدر، مادر، خواهر، برادر یا فرزند) پیش از ۶۰ سالگی به سرطان روده بزرگ یا پولیپ پیشرفته مبتلا شده، یا دو بستگان درجه یک در هر سنی مبتلا شده‌اند: کولونوسکوپی هر ۵ سال، از ۴۰ سالگی یا ۱۰ سال پیش از سن تشخیص جوان‌ترین فرد مبتلا، هر کدام زودتر باشد.
- اگر یک بستگان درجه یک در ۶۰ سالگی یا بعد از آن مبتلا شده: می‌توان روش‌های غربالگری افراد با خطر متوسط را از ۴۰ سالگی شروع کرد.
افراد با سندرم‌های ارثی مانند سندرم لینچ یا پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی، بیماری التهابی روده یا سابقه پولیپ، مشمول توصیه‌های خطر متوسط نیستند و برنامه جداگانه‌ای دارند [۱].
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
غربالگری برای افراد بدون علامت است. خونریزی از مقعد یا خون در مدفوع در هر سنی، حتی در جوانان، نیاز به بررسی کامل تشخیصی دارد [۳]. بروز سرطان روده بزرگ در آمریکا در بزرگسالان ۲۰ تا ۴۹ ساله سالانه ۳٪ افزایش یافته و این سرطان اکنون نخستین علت مرگ سرطانی در زیر ۵۰ سال است [۵]؛ به همین دلیل آگاهی از علائم و تشخیص زودتر اهمیت بیشتری یافته است.
پرسش‌های مرتبط
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۶ منبعنمایش همه منابع، ۶ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴Updates on Age to Start and Stop Colorectal Cancer Screening: Recommendations From the U.S. Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer
- ۵Colorectal cancer statistics, 2026
- ۶Effect of Colonoscopy Screening on Risks of Colorectal Cancer and Related Death
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.