خلاصه نکات کلیدی
- داراتوموماب (Daratumumab) یک آنتی‌بادی مونوکلونال انسانی است که به پروتئین CD38 روی سلول‌های میلوما متصل می‌شود و آن‌ها را مستقیماً و با کمک دستگاه ایمنی از بین می‌برد [۱، ۲].
- دو شکل دارد: انفوزیون وریدی (دارزالکس، ۱۶ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن) و تزریق زیرجلدی (دارزالکس فاسپرو، ۱۸۰۰ میلی‌گرم همراه با هیالورونیداز، طی حدود ۳ تا ۵ دقیقه در شکم) [۱، ۲].
- در تقریباً همه مراحل مولتیپل میلوما، از بیماری تازه‌تشخیص تا عودکرده، همراه با رژیم‌های مختلف به کار می‌رود؛ شکل زیرجلدی برای میلومای خاموش پرخطر و آمیلوئیدوز AL نیز تأیید شده است [۱، ۲].
- واکنش به تزریق شایع‌ترین مشکل اولین دوز است: با انفوزیون وریدی در ۳۷٪ بیماران در اولین انفوزیون و با شکل زیرجلدی در حدود ۷٪ بیماران (واکنش سیستمیک) [۱، ۲].
- داراتوموماب آزمون کومبس غیرمستقیم را تا ۶ ماه پس از آخرین دوز مثبت می‌کند؛ پیش از هر تزریق خون، بانک خون را مطلع کنید [۱، ۲].
این دارو چیست و چگونه عمل می‌کند؟
داراتوموماب (Daratumumab) با نام تجاری دارزالکس (Darzalex) یک آنتی‌بادی مونوکلونال انسانی از نوع IgG1κ است که به CD38 متصل می‌شود؛ CD38 گلیکوپروتئینی است که روی سطح سلول‌های خون‌ساز، از جمله سلول‌های پلاسمای سرطانی در مولتیپل میلوما، وجود دارد [۱، ۲].
این دارو رشد سلول‌های دارای CD38 را از چند راه مهار می‌کند: القای مستقیم مرگ سلولی (آپوپتوز) و تخریب سلول با کمک دستگاه ایمنی از طریق کمپلمان (CDC)، سلول‌های کشنده (ADCC) و بیگانه‌خواری (ADCP). همچنین برخی سلول‌های سرکوبگر ایمنی دارای CD38 را کاهش می‌دهد [۱].
شکل زیرجلدی (دارزالکس فاسپرو) با آنزیم هیالورونیداز نوترکیب ترکیب شده است که به‌طور موقت نفوذپذیری بافت زیر پوست را بالا می‌برد تا حجم ۱۵ میلی‌لیتری دارو در چند دقیقه تزریق شود [۲]. در کارآزمایی COLUMBA، شکل زیرجلدی از نظر پاسخ درمانی و سطح دارو در خون نسبت به شکل وریدی «غیرفروتر» بود (پاسخ کلی ۴۱٪ در برابر ۳۷٪) [۸].
در چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟
| سرطان | موقعیت درمانی |
|---|---|
| مولتیپل میلوما تازه‌تشخیص، نامناسب برای پیوند | همراه با لنالیدومید و دگزامتازون (DRd)؛ یا با بورتزومیب، ملفالان و پردنیزون؛ یا (شکل زیرجلدی) با بورتزومیب، لنالیدومید و دگزامتازون [۱، ۲] |
| مولتیپل میلوما تازه‌تشخیص، مناسب برای پیوند | القا و تحکیم همراه با بورتزومیب، لنالیدومید و دگزامتازون (D-VRd، شکل زیرجلدی) یا همراه با بورتزومیب، تالیدومید و دگزامتازون [۱، ۲] |
| مولتیپل میلوما عودکرده یا مقاوم | همراه با لنالیدومید، بورتزومیب، کارفیلزومیب یا پومالیدومید و دگزامتازون؛ یا تک‌دارویی پس از دست‌کم ۳ خط درمان [۱، ۲] |
| مولتیپل میلوما عودکرده پس از دست‌کم یک خط درمان (شامل مهارکننده پروتئازوم و داروی تعدیل‌کننده ایمنی) | شکل زیرجلدی همراه با تکلیستاماب (Teclistamab) [۷] |
| میلومای خاموش (Smoldering) پرخطر | شکل زیرجلدی، تک‌دارویی، حداکثر ۳ سال یا تا تشخیص مولتیپل میلوما [۲] |
| آمیلوئیدوز زنجیره سبک (AL) تازه‌تشخیص | شکل زیرجلدی همراه با بورتزومیب، سیکلوفسفامید و دگزامتازون؛ در بیماری قلبی NYHA IIIB/IV یا Mayo IIIB توصیه نمی‌شود [۲] |
شکل وریدی برای میلومای خاموش و آمیلوئیدوز AL تأیید نشده است [۱]. ترکیب‌های دقیق تأییدشده در هر کشور ممکن است متفاوت باشد.
ویژه پزشکان
| سرطان | شواهد کلیدی |
|---|---|
| مولتیپل میلوما تازه‌تشخیص، نامناسب برای پیوند | MAIA: بقای بدون پیشرفت ۳۰ ماهه ۷۰٫۶٪ با DRd در برابر ۵۵٫۶٪ با Rd؛ HR ۰٫۵۶ [۳] |
| مولتیپل میلوما تازه‌تشخیص، مناسب برای پیوند | PERSEUS: بقای بدون پیشرفت ۴۸ ماهه ۸۴٫۳٪ در برابر ۶۷٫۷٪ با VRd؛ HR ۰٫۴۲ [۴] |
| مولتیپل میلوما عودکرده پس از دست‌کم یک خط درمان (شامل مهارکننده پروتئازوم و داروی تعدیل‌کننده ایمنی) | MajesTEC-3: بقای بدون پیشرفت ۳۶ ماهه ۸۳٫۴٪ در برابر ۲۹٫۷٪ با DPd یا DVd؛ HR ۰٫۱۷ [۶] |
| میلومای خاموش (Smoldering) پرخطر | AQUILA: بقای بدون پیشرفت ۵ ساله ۶۳٫۱٪ در برابر ۴۰٫۸٪ با پایش فعال؛ HR ۰٫۴۹ [۵] |
نحوه مصرف و دوز
فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۸ رژیم
- داراتوموماب همیشه توسط کادر درمان در مرکز درمانی تجویز می‌شود: یا به‌صورت انفوزیون وریدی که اولین انفوزیون حدود ۷ ساعت و انفوزیون‌های بعدی حدود ۳ تا ۴ ساعت طول می‌کشد، یا به‌صورت تزریق زیرجلدی در پوست شکم که حدود ۳ تا ۵ دقیقه طول می‌کشد [۱، ۲].
- معمولاً در ۸ هفته اول هفته‌ای یک بار، سپس هر ۲ (یا ۳) هفته و بعد هر ۴ هفته یک بار تزریق می‌شود؛ برنامه دقیق به رژیم ترکیبی شما بستگی دارد [۱، ۲].
- ۱ تا ۳ ساعت پیش از هر تزریق، داروهای پیشگیری از واکنش (استامینوفن، آنتی‌هیستامین و کورتون) داده می‌شود و ممکن است روز بعد هم کورتون خوراکی مصرف کنید [۱، ۲].
- پیش از شروع، گروه خون و آزمایش غربالگری آنتی‌بادی انجام می‌شود [۱، ۲].
- برای پیشگیری از زونا، داروی ضدویروس از هفته اول تا ۳ ماه پس از پایان درمان تجویز می‌شود [۱، ۲].
- اگر نوبتی از دست رفت، دوز در اولین فرصت داده و برنامه بعدی تنظیم می‌شود؛ درمان را بدون مشورت با پزشک متوقف نکنید [۱، ۲].
نکات ایمنی مشترک
- پیش از شروع: تعیین گروه خون و غربالگری آنتی‌بادی (داراتوموماب آزمون کومبس غیرمستقیم را تا ۶ ماه پس از آخرین دوز مثبت می‌کند؛ به بانک خون اطلاع داده شود) [۱، ۲].
- وریدی: رقیق در سدیم کلراید ۰٫۹٪ با فیلتر PES ۰٫۲ یا ۰٫۲۲ میکرومتری. هفته ۱: ۱۰۰۰ میلی‌لیتر (یا تقسیم ۸+۸ میلی‌گرم/کیلوگرم در روزهای ۱ و ۲، هر کدام ۵۰۰ میلی‌لیتر)، شروع ۵۰ میلی‌لیتر در ساعت و افزایش ۵۰ میلی‌لیتر هر ساعت تا حداکثر ۲۰۰؛ هفته ۲: ۵۰۰ میلی‌لیتر (اگر واکنشی نبود)، همان سرعت؛ از هفته ۳: شروع ۱۰۰ میلی‌لیتر در ساعت اگر انفوزیون قبلی بدون واکنش بود [۱].
- زیرجلدی (فاسپرو): ۱۵ میلی‌لیتر در شکم، حدود ۷٫۵ سانتی‌متر راست یا چپ ناف، طی ۳ تا ۵ دقیقه؛ محل چرخشی؛ هرگز وریدی [۲].
- پیش‌دارو (۱ تا ۳ ساعت قبل از هر دوز): استامینوفن ۶۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم خوراکی، دیفن‌هیدرامین ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم، و کورتیکواستروئید: تک‌دارویی متیل‌پردنیزولون ۱۰۰ میلی‌گرم (پس از دوز دوم می‌توان ۶۰ میلی‌گرم داد)؛ رژیم ترکیبی دگزامتازون ۲۰ میلی‌گرم (دگزامتازون رژیم همان روز جایگزین آن است؛ در این روزها پردنیزون رژیم داده نشود) [۱، ۲].
- پس از دوز: تک‌دارویی: متیل‌پردنیزولون ۲۰ میلی‌گرم خوراکی ۲ روز از روز بعد؛ ترکیبی: متیل‌پردنیزولون ≤۲۰ میلی‌گرم روز بعد در نظر گرفته شود (اگر استروئید رژیم روز بعد داده می‌شود، لازم نیست). در COPD برونکودیلاتور کوتاه‌اثر و طولانی‌اثر و استروئید استنشاقی؛ پس از ۴ دوز اول بدون واکنش مهم قابل قطع [۱، ۲].
- پیشگیری از زونا: ضدویروس ظرف ۱ هفته از شروع تا ۳ ماه پس از پایان درمان [۱، ۲].
- تعدیل دوز: کاهش دوز توصیه نمی‌شود؛ در نوتروپنی یا ترومبوسیتوپنی تأخیر دوز تا بهبود. دوز فراموش‌شده: در اولین فرصت و تنظیم برنامه برای حفظ فاصله‌ها [۱، ۲].
- واکنش انفوزیون (وریدی): هر درجه: توقف فوری. درجه ۱–۲: پس از رفع، ادامه با حداکثر نصف سرعت قبلی. درجه ۳: در نظر گرفتن ازسرگیری با نصف سرعت؛ در بار سوم درجه ≥۳: قطع دائم. درجه ۴: قطع دائم [۱].
- پایش: CBC دوره‌ای؛ علائم عفونت؛ فعال‌شدن مجدد هپاتیت B (از جمله موارد کشنده) در کارآزمایی‌ها گزارش شده است [۱، ۲].
ویژه پزشکان
برنامه‌های دوز داراتوموماب (برچسب FDA)
برنامه دوره ۴ هفته‌ای: D-Rd، D-Pd، D-Kd و تک‌دارویی
میلوم تازه‌تشخیص نامناسب برای پیوند (D-Rd)؛ میلوم عودکرده یا مقاوم (D-Rd، D-Pd، D-Kd، تک‌دارویی پس از ≥۳ خط)طول هر دوره: دوره‌های ۲۸ روزه
میلوم تازه‌تشخیص نامناسب برای پیوند (D-Rd)؛ میلوم عودکرده یا مقاوم (D-Rd، D-Pd، D-Kd، تک‌دارویی پس از ≥۳ خط)
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته‌های ۱ تا ۸ | |||
| داراتوموماب | ۱۶ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی یا ۱۸۰۰ میلی‌گرم زیرجلدی | وریدی یا زیرجلدی | هفتگی (۸ دوز) |
| هفته‌های ۹ تا ۲۴ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۲ هفته (۸ دوز) | |
| از هفته ۲۵ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۴ هفته تا پیشرفت | |
D-VMP (دوره ۶ هفته‌ای)
میلوم تازه‌تشخیص نامناسب برای پیوند
میلوم تازه‌تشخیص نامناسب برای پیوند
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته‌های ۱ تا ۶ | |||
| داراتوموماب | ۱۶ میلی‌گرم/کیلوگرم یا ۱۸۰۰ میلی‌گرم | وریدی یا زیرجلدی | هفتگی (۶ دوز) |
| هفته‌های ۷ تا ۵۴ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۳ هفته (۱۶ دوز) | |
| از هفته ۵۵ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۴ هفته تا پیشرفت | |
D-VTd یا D-VRd برای بیمار مناسب پیوند (دوره ۴ هفته‌ای)
میلوم تازه‌تشخیص مناسب برای پیوند: القا و تحکیم (D-VRd فقط با شکل زیرجلدی)طول هر دوره: دوره‌های ۲۸ روزه
میلوم تازه‌تشخیص مناسب برای پیوند: القا و تحکیم (D-VRd فقط با شکل زیرجلدی)
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| القا: هفته‌های ۱ تا ۸ | |||
| داراتوموماب | ۱۶ میلی‌گرم/کیلوگرم یا ۱۸۰۰ میلی‌گرم | وریدی یا زیرجلدی | هفتگی (۸ دوز) |
| القا: هفته‌های ۹ تا ۱۶ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۲ هفته (۴ دوز) | |
| توقف | |||
| شیمی‌درمانی دوز بالا و پیوند اتولوگ | |||
| تحکیم: هفته‌های ۱ تا ۸ پس از پیوند | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۲ هفته (۴ دوز) | |
D-VRd برای بیمار نامناسب پیوند (دوره ۳ هفته‌ای، زیرجلدی)
میلوم تازه‌تشخیص نامناسب برای پیوندطول هر دوره: دوره‌های ۲۱ روزه
میلوم تازه‌تشخیص نامناسب برای پیوند
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته‌های ۱ تا ۶ | |||
| داراتوموماب | ۱۸۰۰ میلی‌گرم | زیرجلدی | هفتگی (۶ دوز) |
| هفته‌های ۷ تا ۲۴ | |||
| داراتوموماب | ۱۸۰۰ میلی‌گرم | زیرجلدی | هر ۳ هفته (۶ دوز) |
| از هفته ۲۵ | |||
| داراتوموماب | ۱۸۰۰ میلی‌گرم | زیرجلدی | هر ۴ هفته تا پیشرفت |
D-Vd (دوره ۳ هفته‌ای)
میلوم پس از دست‌کم ۱ خط درمانطول هر دوره: دوره‌های ۲۱ روزه
میلوم پس از دست‌کم ۱ خط درمان
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته‌های ۱ تا ۹ | |||
| داراتوموماب | ۱۶ میلی‌گرم/کیلوگرم یا ۱۸۰۰ میلی‌گرم | وریدی یا زیرجلدی | هفتگی (۹ دوز) |
| هفته‌های ۱۰ تا ۲۴ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۳ هفته (۵ دوز) | |
| از هفته ۲۵ | |||
| داراتوموماب | همان دوز | هر ۴ هفته تا پیشرفت | |
داراتوموماب زیرجلدی + تکلیستاماب
میلوم عودکرده یا مقاوم (طبق برچسب تکلیستاماب)طول هر دوره: طبق جدول
میلوم عودکرده یا مقاوم (طبق برچسب تکلیستاماب)
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| روز ۰، سپس هفتگی تا هفته ۸؛ هر ۲ هفته در هفته‌های ۹ تا ۲۴؛ هر ۴ هفته از هفته ۲۵ | |||
| داراتوموماب | ۱۸۰۰ میلی‌گرم | زیرجلدی | |
| افزایش تدریجی | |||
| تکلیستاماب | ۰٫۰۶ میلی‌گرم/کیلوگرم (روز ۱، ≥۲۰ ساعت پس از داراتوموماب)، ۰٫۳ میلی‌گرم/کیلوگرم (روز ۳)، ۱٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم (روز ۷) | زیرجلدی | |
| نگهدارنده | |||
| تکلیستاماب | ۱٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم هفتگی (هفته‌های ۲ تا ۸)، سپس ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۲ هفته (هفته‌های ۹ تا ۲۴)، سپس ۳ میلی‌گرم/کیلوگرم هر ۴ هفته | زیرجلدی | |
نخستین دوز درمانی تکلیستاماب دست‌کم ۳ ساعت و دوزهای بعدی دست‌کم ۱۵ دقیقه پس از داراتوموماب. مدیریت CRS و ICANS طبق برچسب تکلیستاماب [۷].
میلوم خاموش پرخطر (تک‌دارویی، زیرجلدی)
میلوم خاموش (Smoldering) پرخطرطول هر دوره: دوره‌های ۲۸ روزه
میلوم خاموش (Smoldering) پرخطر
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته‌های ۱ تا ۸ / ۹ تا ۲۴ / از ۲۵ | |||
| داراتوموماب | ۱۸۰۰ میلی‌گرم | زیرجلدی | هفتگی / هر ۲ هفته / هر ۴ هفته |
آمیلوئیدوز AL: D-VCd (زیرجلدی)
آمیلوئیدوز زنجیره سبک تازه‌تشخیص؛ در NYHA IIIB/IV یا Mayo IIIB خارج از کارآزمایی توصیه نمی‌شودطول هر دوره: دوره‌های ۲۸ روزه
آمیلوئیدوز زنجیره سبک تازه‌تشخیص؛ در NYHA IIIB/IV یا Mayo IIIB خارج از کارآزمایی توصیه نمی‌شود [۲]
پیش از تجویز: نکات ایمنی مشترک| دارو | دوز | روش | زمان تجویز |
|---|---|---|---|
| هفته‌های ۱ تا ۸ / ۹ تا ۲۴ / از ۲۵ | |||
| داراتوموماب | ۱۸۰۰ میلی‌گرم | زیرجلدی | هفتگی / هر ۲ هفته / هر ۴ هفته |
| بورتزومیب + سیکلوفسفامید + دگزامتازون | طبق برچسب داروها | ||
بیماران با درگیری قلبی را بیشتر از نظر عوارض قلبی پایش کنید [۲].
دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.
عوارض جانبی
عوارض شایع
در جمعیت ایمنی تجمیعی شکل وریدی (۲۴۵۹ بیمار)، شایع‌ترین عوارض (۲۰٪ یا بیشتر) عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، کاهش نوتروفیل، واکنش‌های انفوزیون، کاهش پلاکت، اسهال، یبوست، کم‌خونی، نوروپاتی حسی محیطی، خستگی، ورم محیطی، تهوع، سرفه، تب، تنگی نفس و ضعف بودند [۱]. چون داراتوموماب معمولاً همراه با داروهای دیگر تجویز می‌شود، بخشی از این عوارض به داروهای همراه مربوط است. جدول زیر دو نمونه از برچسب FDA را نشان می‌دهد [۱، ۲].
| عارضه | MAIA: داراتوموماب وریدی + لنالیدومید و دگزامتازون (۳۶۴ نفر) | AQUILA: داراتوموماب زیرجلدی تک‌دارویی در میلومای خاموش (۱۹۳ نفر) |
|---|---|---|
| عفونت دستگاه تنفسی فوقانی | ۵۲٪ [۱] | ۶۶٪ [۲] |
| اسهال | ۵۷٪ [۱] | ۲۷٪ [۲] |
| خستگی | ۴۰٪ [۱] | ۴۲٪ [۲] |
| واکنش مرتبط با انفوزیون یا تزریق | ۴۱٪ [۱] | ۱۷٪؛ واکنش موضعی محل تزریق ۲۰٪ [۲] |
| ورم | ورم محیطی ۴۱٪ [۱] | ۱۵٪ [۲] |
| پنومونی (عفونت ریه) | ۲۶٪ [۱] | ۱۶٪ [۲] |
| سرفه | ۳۰٪ [۱] | ۱۹٪ [۲] |
| تنگی نفس | ۳۲٪ [۱] | ۱۸٪ [۲] |
| نوروپاتی حسی | ۲۴٪ [۱] | ۲۰٪ [۲] |
| درد عضلانی-اسکلتی | کمردرد ۳۴٪ [۱] | ۵۹٪ [۲] |
عوارض MAIA شامل اثر لنالیدومید و دگزامتازون نیز هست. در MAIA کاهش نوتروفیل در آزمایش در ۹۱٪ بیماران گروه DRd دیده شد [۱].
عوارض جدی
داراتوموماب هشدار جعبه‌ای (Boxed Warning) ندارد، اما هشدارهای مهم زیر در برچسب FDA آمده است [۱، ۲]:
- واکنش‌های انفوزیون و حساسیتی: می‌تواند شدید یا کشنده باشد (برونکواسپاسم، کمبود اکسیژن، تنگی نفس، فشار خون بالا، تپش قلب، ورم حنجره). با شکل وریدی، ۳۷٪ بیماران در اولین انفوزیون، ۲٪ در انفوزیون دوم و به‌طور تجمعی ۶٪ در انفوزیون‌های بعدی واکنش داشتند و تقریباً همه واکنش‌ها حین انفوزیون یا تا ۴ ساعت پس از آن رخ داد [۱]. با شکل زیرجلدی، واکنش سیستمیک در ۷٪ بیماران (عمدتاً با اولین تزریق) و واکنش موضعی محل تزریق در ۸٪ دیده شد [۲]. عوارض چشمی مانند نزدیک‌بینی حاد و گلوکوم زاویه بسته نیز گزارش شده است [۱، ۲].
- تداخل با آزمایش‌های بانک خون: داراتوموماب به CD38 روی گلبول‌های قرمز متصل می‌شود و آزمون کومبس غیرمستقیم (غربالگری آنتی‌بادی و کراس‌مچ) را تا ۶ ماه پس از آخرین دوز مثبت می‌کند؛ تعیین گروه خون ABO و Rh تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد [۱، ۲].
- عفونت‌های جدی: در جمعیت تجمیعی شکل وریدی، عفونت جدی در ۲۲٫۶٪ و عفونت کشنده در ۱٫۲٪ بیماران رخ داد؛ شایع‌ترین آن پنومونی بود [۱].
- فعال شدن دوباره هپاتیت B: در کمتر از ۱٪ بیماران (شامل موارد کشنده) در کارآزمایی‌ها گزارش شده است؛ پزشک پیش، حین و تا مدتی پس از درمان شما را از این نظر بررسی می‌کند [۱].
- کاهش نوتروفیل و پلاکت: داراتوموماب ممکن است کاهش ناشی از داروهای همراه را تشدید کند [۱، ۲].
- تداخل با ارزیابی پاسخ: چون خود دارو یک آنتی‌بادی IgG کاپا است، ممکن است در الکتروفورز و ایمونوفیکساسیون پروتئین سرم دیده شود و تشخیص پاسخ کامل را در میلومای IgG کاپا مختل کند [۱، ۲].
- سمیت قلبی در آمیلوئیدوز AL: عوارض قلبی جدی در ۱۶٪ و کشنده در ۱۰٪ بیماران گزارش شد [۲].
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
- حین یا پس از تزریق: خارش، آبریزش یا گرفتگی بینی، لرز، تهوع، سوزش گلو، سرفه، سردرد، تنگی نفس یا خس‌خس، درد قفسه سینه، یا تاری دید یا هر مشکل ناگهانی بینایی — فوراً به کادر درمان اطلاع دهید [۱، ۲].
- تب یا هر نشانه عفونت [۱، ۲].
- کبودی یا خونریزی غیرعادی [۱، ۲].
- خستگی رو به افزایش یا زردی پوست یا سفیدی چشم (احتمال فعال شدن هپاتیت B) [۱، ۲].
- اگر قرار است خون دریافت کنید، حتماً به پزشک و بانک خون بگویید که داراتوموماب گرفته‌اید [۱، ۲].
تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها
- بانک خون: مراکز انتقال خون برای رفع تداخل دارو با آزمایش‌های سازگاری خون از روش‌هایی مانند تیمار گلبول‌ها با DTT یا تعیین ژنوتیپ استفاده می‌کنند و در تزریق اورژانسی می‌توان خون سازگار ABO/RhD بدون کراس‌مچ داد [۱، ۲].
- تداخل دارویی: برچسب FDA تداخل دارویی بالینی مهمی (از نوع آنزیم‌های کبدی) برای داراتوموماب ذکر نمی‌کند؛ تداخل‌های مهم آن با آزمایش‌های آزمایشگاهی است. با این حال فهرست همه داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهی را به پزشک بدهید [۱، ۲].
- بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD): ممکن است پس از تزریق داروهای استنشاقی و گشادکننده برونش اضافه تجویز شود [۱، ۲].
- بارداری: داراتوموماب ممکن است به جنین آسیب بزند؛ زنان در سن باروری باید تا ۳ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند. ترکیب آن با لنالیدومید، تالیدومید یا پومالیدومید در بارداری ممنوع است و قوانین برنامه REMS این داروها نیز باید رعایت شود [۱، ۲].
- شیردهی: در طول درمان شیردهی توصیه نمی‌شود [۱، ۲].
- نوزادان: در نوزادانی که در دوران جنینی در معرض داراتوموماب بوده‌اند، واکسن‌های زنده تا ارزیابی خونی به تعویق بیفتد [۱، ۲].
پرسش‌های متداول
پرسش‌های متداول
تفاوت داراتوموماب وریدی و زیرجلدی چیست؟
هر دو یک ماده مؤثر دارند. شکل زیرجلدی با هیالورونیداز ترکیب شده و طی حدود ۳ تا ۵ دقیقه زیر پوست شکم تزریق می‌شود، در حالی که اولین انفوزیون وریدی حدود ۷ ساعت طول می‌کشد [۱، ۲]. واکنش سیستمیک با شکل زیرجلدی کمتر گزارش شده است (۷٪ در برابر ۳۷٪ در اولین انفوزیون وریدی) [۱، ۲] و در COLUMBA اثربخشی دو شکل مشابه بود [۸].
چرا باید به بانک خون بگویم داراتوموماب می‌گیرم؟
آیا واکنش به تزریق در همه دوزها رخ می‌دهد؟
داراتوموماب تا کی ادامه پیدا می‌کند؟
شواهد علمی
مطالعات کلیدی
۴ موردکارآزمایی بالینی · فاز ۳
داراتوموماب، بورتزومیب، لنالیدومید و دگزامتازون برای مولتیپل میلوما
N Engl J Med · 2024
۸۴٫۳٪ در برابر ۶۷٫۷٪بقای بدون پیشرفت ۴۸ ماهه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳
داراتوموماب یا پایش فعال در مولتیپل میلومای خاموش (Smoldering) پرخطر
N Engl J Med · 2025
۶۳٫۱٪ در برابر ۴۰٫۸٪بقای بدون پیشرفت ۵ ساله
کارآزمایی بالینی · فاز ۳
تکلیستاماب به‌علاوه داراتوموماب در مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم
N Engl J Med · 2026
۸۳٫۴٪ در برابر ۲۹٫۷٪بقای بدون پیشرفت ۳۶ ماهه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳
داراتوموماب همراه با لنالیدومید و دگزامتازون در میلومای درمان‌نشده
N Engl J Med · 2019
۷۰٫۶٪ در برابر ۵۵٫۶٪بقای بدون پیشرفت ۳۰ ماهه
رهنمودهای بالینی
۱ موردرهنمود بالینی
معیارهای به‌روزشده گروه کاری بین‌المللی میلوما (IMWG) برای تشخیص مولتیپل میلوما
Lancet Oncol · 2014تعریف مولتیپل میلوما: سلول‌های پلاسمای کلونال در مغز استخوان دست‌کم ۱۰٪ یا پلاسماسیتومای استخوانی یا خارج‌استخ…
۴توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۸ منبعنمایش همه منابع، ۵ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲DARZALEX FASPRO (daratumumab and hyaluronidase-fihj) injection, for subcutaneous use — Prescribing Information
- ۳Daratumumab plus Lenalidomide and Dexamethasone for Untreated Myeloma
- ۴Daratumumab, Bortezomib, Lenalidomide, and Dexamethasone for Multiple Myeloma
- ۵Daratumumab or Active Monitoring for High-Risk Smoldering Multiple Myeloma
- ۶Teclistamab plus Daratumumab in Relapsed or Refractory Multiple Myeloma
- ۷
- ۸Subcutaneous versus intravenous daratumumab in patients with relapsed or refractory multiple myeloma (COLUMBA): a multicentre, open-label, non-inferiority, randomised, phase 3 trial
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.