دارو

لنالیدومید (رولیمید)

داروی خوراکی تعدیل‌کننده ایمنی برای مولتیپل میلوما، سندرم میلودیسپلاستیک del(5q) و برخی لنفوم‌ها

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۷ دقیقه مطالعه۷ منبع علمی
نام علمی
Lenalidomide
نام تجاری
Revlimid
گروه دارویی
داروی تعدیل‌کننده ایمنی (آنالوگ تالیدومید)
روش مصرف
خوراکی (کپسول)
نمایش برای:

خلاصه نکات کلیدی

  • لنالیدومید (Lenalidomide) کپسول خوراکی و آنالوگ تالیدومید است که از طریق پروتئین سربلون هم سلول‌های سرطانی را مستقیماً از بین می‌برد و هم دستگاه ایمنی را تقویت می‌کند [۱].
  • کاربردهای تأییدشده FDA: مولتیپل میلوما (همراه با دگزامتازون و به‌صورت درمان نگهدارنده پس از پیوند اتولوگ)، سندرم میلودیسپلاستیک (MDS) با حذف 5q، لنفوم سلول جبه‌ای (MCL) عودکرده و لنفوم فولیکولار یا ناحیه حاشیه‌ای قبلاً درمان‌شده همراه با ریتوکسیماب [۱].
  • برچسب FDA سه هشدار جعبه‌ای دارد: آسیب شدید به جنین (فقط از طریق برنامه REMS)، کاهش شدید نوتروفیل و پلاکت، و افزایش خطر لخته وریدی و شریانی (سکته قلبی و مغزی) [۱].
  • زنان در سن باروری باید ۲ آزمایش بارداری منفی پیش از شروع داشته باشند و از ۴ هفته پیش از شروع تا ۴ هفته پس از پایان درمان از ۲ روش پیشگیری هم‌زمان استفاده کنند؛ مردان باید از کاندوم استفاده کنند [۱].
  • در یک متاآنالیز سه کارآزمایی، درمان نگهدارنده با لنالیدومید پس از پیوند، میانه بقای بدون پیشرفت را از ۲۳٫۵ به ۵۲٫۸ ماه رساند و خطر مرگ را کاهش داد (HR ۰٫۷۵) [۵].

این دارو چیست و چگونه عمل می‌کند؟

لنالیدومید (Lenalidomide) با نام تجاری رولیمید (Revlimid) از گروه داروهای تعدیل‌کننده ایمنی (IMiD) و یک آنالوگ تالیدومید است که اثرات تعدیل ایمنی، ضدرگ‌زایی و ضدسرطانی دارد [۱].

هدف اصلی آن پروتئین سربلون است که بخشی از یک کمپلکس آنزیمی یوبیکوئیتین‌لیگاز به شمار می‌رود. در حضور دارو، پروتئین‌هایی مانند Ikaros، Aiolos و CK1α برچسب‌گذاری و تجزیه می‌شوند و این کار به اثر سمی مستقیم بر سلول‌های سرطانی و تقویت ایمنی منجر می‌شود [۱]. لنالیدومید تعداد و فعالیت سلول‌های T و سلول‌های کشنده طبیعی (NK) را افزایش می‌دهد و ترکیب آن با دگزامتازون یا ریتوکسیماب اثر ضدسرطانی را تقویت می‌کند [۱].

لنالیدومید در کارآزمایی‌های مهم مولتیپل میلوما مانند MAIA، PERSEUS و IMROZ همراه با آنتی‌بادی‌های ضد CD38 و بورتزومیب به کار رفته است [۲، ۳، ۴].

در چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟

کاربردهای تأییدشده لنالیدومید (FDA) و شواهد کلیدی
سرطانموقعیت درمانیشواهد کلیدی
مولتیپل میلوما (تازه‌تشخیص یا عودکرده)همراه با دگزامتازون و در رژیم‌های ترکیبی [۱]MAIA: افزودن داراتوموماب به لنالیدومید و دگزامتازون، بقای بدون پیشرفت ۳۰ ماهه را از ۵۵٫۶٪ به ۷۰٫۶٪ رساند (HR ۰٫۵۶) [۲]؛ IMROZ: بقای بدون پیشرفت ۶۰ ماهه ۶۳٫۲٪ با ایزاتوکسیماب + VRd در برابر ۴۵٫۲٪ با VRd (HR ۰٫۶۰) [۴]
مولتیپل میلوما مناسب پیوندبخشی از درمان القا و تحکیم (مانند D-VRd) و سپس نگهدارنده [۳]PERSEUS: بقای بدون پیشرفت ۴۸ ماهه ۸۴٫۳٪ با D-VRd و نگهدارنده داراتوموماب + لنالیدومید در برابر ۶۷٫۷٪ با VRd و نگهدارنده لنالیدومید (HR ۰٫۴۲) [۳]
مولتیپل میلوما پس از پیوند اتولوگدرمان نگهدارنده [۱]متاآنالیز ۳ کارآزمایی (۱۲۰۸ بیمار): میانه بقای بدون پیشرفت ۵۲٫۸ در برابر ۲۳٫۵ ماه (HR ۰٫۴۸)؛ HR بقای کلی ۰٫۷۵ [۵]
سندرم میلودیسپلاستیک (MDS) با حذف 5qکم‌خونی وابسته به تزریق خون در MDS کم‌خطر یا با خطر متوسط-۱ [۱]۶۷٪ بیماران (۹۹ از ۱۴۸ نفر) دیگر به تزریق خون نیاز نداشتند [۶]
لنفوم سلول جبه‌ای (MCL)عود یا پیشرفت پس از ۲ درمان قبلی که یکی شامل بورتزومیب بوده است [۱]کارآزمایی تک‌گروهی برچسب: پاسخ کلی ۲۶٪؛ میانه مدت پاسخ ۱۶٫۶ ماه [۱]
لنفوم فولیکولار (FL) و لنفوم ناحیه حاشیه‌ای (MZL)قبلاً درمان‌شده، همراه با ریتوکسیماب (حداکثر ۱۲ چرخه) [۱]AUGMENT: میانه بقای بدون پیشرفت ۳۹٫۴ در برابر ۱۴٫۱ ماه با ریتوکسیماب + دارونما؛ HR ۰٫۴۶ [۷]

لنالیدومید برای CLL تأیید نشده و خارج از کارآزمایی بالینی توصیه نمی‌شود، چون در یک کارآزمایی مرگ‌ومیر را در مقایسه با کلرامبوسیل افزایش داد [۱].

نحوه مصرف و دوز

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۶ رژیم
  • کپسول را روزی یک بار، در ساعت تقریباً یکسان، با یا بدون غذا و به‌طور کامل با آب ببلعید؛ کپسول را باز نکنید، نشکنید و نجوید و بیش از حد لازم به آن دست نزنید. اگر پودر کپسول با پوست تماس پیدا کرد، فوراً با آب و صابون بشویید [۱].
  • در بسیاری از رژیم‌ها دارو ۲۱ روز از هر چرخه ۲۸ روزه مصرف می‌شود و ۷ روز استراحت دارد؛ در درمان نگهدارنده معمولاً هر روز بدون وقفه مصرف می‌شود [۱].
  • اگر دوزی را فراموش کردید و کمتر از ۱۲ ساعت از زمان معمول گذشته، آن را بخورید؛ اگر بیش از ۱۲ ساعت گذشته، آن را رها کنید و روز بعد دوز معمول را بخورید. هرگز دو دوز را با هم نخورید [۱].
  • لنالیدومید فقط از طریق برنامه ویژه ایمنی (REMS) تجویز و تحویل داده می‌شود و شما باید فرم توافق بیمار و پزشک را امضا کنید [۱].
  • دارو را با دیگران تقسیم نکنید و بدون نظر پزشک قطع یا کم و زیاد نکنید [۱].
ویژه پزشکان
نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
  • پیش از شروع (REMS): فقط از طریق برنامه Lenalidomide REMS؛ برنامه آزمایش بارداری، دو روش پیشگیری در زنان، کاندوم در مردان و منع اهدای اسپرم و خون تا ۴ هفته پس از قطع، همراه بررسی تیروئید پیش از شروع، در بخش تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها آمده است [۱]. سابقه راش درجه ۴ با تالیدومید: منع مصرف [۱].
  • پیشگیری از ترومبوز: توصیه می‌شود؛ نوع آن بر اساس عوامل خطر بیمار (در کارآزمایی تازه‌تشخیص، بیشتر آسپرین) [۱].
  • تعدیل دوز در میلوما (ترکیبی): پلاکت کمتر از ۳۰٬۰۰۰ در میکرولیتر: توقف و CBC هفتگی؛ پس از رسیدن به ۳۰٬۰۰۰ یا بیشتر، یک سطح دوز پایین‌تر. نوتروفیل کمتر از ۱۰۰۰: توقف؛ پس از بهبود به ۱۰۰۰ یا بیشتر، اگر تنها سمیت نوتروپنی است با ۲۵ میلی‌گرم (یا دوز شروع)، وگرنه یک سطح پایین‌تر؛ در هر افت بعدی، یک سطح پایین‌تر. کمتر از ۲٫۵ میلی‌گرم در روز نشود [۱]. نگهدارنده: آستانه پلاکت ۳۰٬۰۰۰ و نوتروفیل ۵۰۰؛ از سرگیری با یک سطح پایین‌تر؛ در دوز ۵ میلی‌گرم، ادامه با ۵ میلی‌گرم روزهای ۱ تا ۲۱ (کمتر نشود) [۱].
  • سمیت غیرخونی درجه ۳ تا ۴: توقف و پس از بهبود به درجه ۲ یا کمتر، از سرگیری با یک سطح پایین‌تر. قطع دائم در آنژیوادم، آنافیلاکسی، راش درجه ۴، راش لایه‌لایه یا تاولی، SJS/TEN/DRESS. افزایش آنزیم‌های کبدی: توقف و پس از بازگشت به پایه، دوز کمتر قابل بررسی است. واکنش شعله‌ور شدن تومور درجه ۳ تا ۴: توقف تا درجه ۱ یا کمتر [۱].
  • نارسایی کلیه (کاکرافت-گالت): کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۶۰: ۱۰ میلی‌گرم یک بار در روز در میلوما (ترکیبی)، MCL و FL/MZL (پس از ۲ دوره در صورت تحمل ۱۵ میلی‌گرم در میلوما و FL/MZL)؛ ۵ میلی‌گرم در نگهدارنده و MDS. کمتر از ۳۰ بدون دیالیز: ۱۵ میلی‌گرم یک روز در میان (میلوما/MCL)، ۵ میلی‌گرم روزانه (FL/MZL)، ۲٫۵ میلی‌گرم روزانه (نگهدارنده/MDS). دیالیزی: ۵ میلی‌گرم روزانه (۲٫۵ میلی‌گرم در نگهدارنده/MDS)، در روز دیالیز پس از دیالیز [۱].
  • پایش CBC: میلوما (ترکیبی یا نگهدارنده): هفتگی در ۲ دوره اول، روزهای ۱ و ۱۵ دوره ۳، سپس هر ۴ هفته. MDS: هفتگی در ۸ هفته اول، سپس دست‌کم ماهانه. MCL: هفتگی در دوره ۱، هر ۲ هفته در دوره‌های ۲ تا ۴، سپس ماهانه. FL/MZL: هفتگی در ۳ هفته اول دوره ۱، هر ۲ هفته در دوره‌های ۲ تا ۴، سپس ماهانه [۱]. همچنین آنزیم‌های کبدی به‌طور دوره‌ای و پایش سرطان ثانویه [۱].
ویژه پزشکاندوز استاندارد (برچسب FDA)، ۶ رژیم
ویژه پزشکان

دوز استاندارد (برچسب FDA)

مولتیپل میلوما تازه‌تشخیص، غیرکاندید پیوند (Rd)

همراه دگزامتازون با دوز کمطول هر دوره: هر ۲۸ روز

همراه دگزامتازون با دوز کم [۱]

پیش از تجویز: نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
دارودوزروشزمان تجویز
هر دوره
لنالیدومید۲۵ میلی‌گرمخوراکی (با یا بدون غذا)روزهای ۱ تا ۲۱
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرم (بالای ۷۵ سال: ۲۰ میلی‌گرم)خوراکیروزهای ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۱]

در کاندیدهای پیوند، جمع‌آوری سلول بنیادی ظرف ۴ دوره درمان حاوی لنالیدومید انجام شود [۱].

مولتیپل میلوما پس از دست‌کم یک درمان قبلی (Rd با دگزامتازون پالس)

همراه دگزامتازونطول هر دوره: هر ۲۸ روز

همراه دگزامتازون [۱]

پیش از تجویز: نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
دارودوزروشزمان تجویز
هر دوره
لنالیدومید۲۵ میلی‌گرمخوراکی (با یا بدون غذا)روزهای ۱ تا ۲۱
۴ دوره اول
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرمخوراکیروزهای ۱ تا ۴، ۹ تا ۱۲ و ۱۷ تا ۲۰
از دوره ۵
دگزامتازون۴۰ میلی‌گرمخوراکیروزهای ۱ تا ۴
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۱]

کاهش‌های پیاپی دوز لنالیدومید در مطالعات: ۱۵، ۱۰ و ۵ میلی‌گرم [۱].

مولتیپل میلوما، نگهدارنده پس از پیوند اتولوگ

پس از بهبود خونی کافی (نوتروفیل دست‌کم ۱۰۰۰ و/یا پلاکت دست‌کم ۷۵٬۰۰۰ در میکرولیتر)طول هر دوره: هر ۲۸ روز

پس از بهبود خونی کافی (نوتروفیل دست‌کم ۱۰۰۰ و/یا پلاکت دست‌کم ۷۵٬۰۰۰ در میکرولیتر) [۱]

پیش از تجویز: نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
دارودوزروشزمان تجویز
پیوسته
لنالیدومید۱۰ میلی‌گرم (پس از ۳ دوره در صورت تحمل ۱۵ میلی‌گرم)خوراکی (با یا بدون غذا)روزهای ۱ تا ۲۸ (بدون وقفه)
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۱]

MDS با حذف 5q

کم‌خونی وابسته به تزریق خون در MDS کم‌خطر یا خطر متوسط-۱طول هر دوره: مصرف پیوسته

کم‌خونی وابسته به تزریق خون در MDS کم‌خطر یا خطر متوسط-۱ [۱]

پیش از تجویز: نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
دارودوزروشزمان تجویز
پیوسته
لنالیدومید۱۰ میلی‌گرمخوراکی (با یا بدون غذا)یک بار در روز، هر روز
طول هر دوره
مصرف پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۱]

ترومبوسیتوپنی یا نوتروپنی: توقف و از سرگیری با ۵ میلی‌گرم؛ در دوز ۵ میلی‌گرم، از سرگیری با ۲٫۵ میلی‌گرم (آستانه‌ها بسته به مقدار پایه و زمان بروز در جدول برچسب) [۱].

لنفوم سلول منتل عودکرده یا مقاوم

پس از ۲ درمان قبلی که یکی بورتزومیب بوده استطول هر دوره: هر ۲۸ روز

پس از ۲ درمان قبلی که یکی بورتزومیب بوده است [۱]

پیش از تجویز: نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
دارودوزروشزمان تجویز
هر دوره
لنالیدومید۲۵ میلی‌گرمخوراکی (با یا بدون غذا)روزهای ۱ تا ۲۱
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌تحمل [۱]

پلاکت کمتر از ۵۰٬۰۰۰، یا نوتروفیل کمتر از ۱۰۰۰ به مدت دست‌کم ۷ روز، همراه تب ۳۸٫۵ درجه یا بیشتر، یا کمتر از ۵۰۰: توقف و CBC هفتگی؛ پس از بهبود (پلاکت ۵۰٬۰۰۰ یا بیشتر / نوتروفیل ۱۰۰۰ یا بیشتر) ۵ میلی‌گرم کمتر از دوز قبلی؛ کمتر از ۵ میلی‌گرم در روز نشود [۱].

لنفوم فولیکولار یا ناحیه حاشیه‌ای قبلاً درمان‌شده (R2، رژیم AUGMENT)

همراه ریتوکسیمابطول هر دوره: هر ۲۸ روز

همراه ریتوکسیماب [۱]

پیش از تجویز: نکات تجویز: REMS، تعدیل دوز و پایش
دارودوزروشزمان تجویز
تا ۱۲ دوره
لنالیدومید۲۰ میلی‌گرمخوراکی (با یا بدون غذا)روزهای ۱ تا ۲۱
دوره ۱
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروزهای ۱، ۸، ۱۵ و ۲۲
دوره‌های ۲ تا ۵
ریتوکسیماب۳۷۵ میلی‌گرم/مترمربعوریدیروز ۱
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
حداکثر ۱۲ دوره [۱]

تعدیل دوز خونی مانند لنفوم سلول منتل (۵ میلی‌گرم کمتر؛ کمتر از ۵ میلی‌گرم نشود، یا اگر دوز شروع ۱۰ بوده، کمتر از ۲٫۵ نشود) [۱].

شواهد: AUGMENT (۲۰۱۹)

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

عوارض جانبی

فراوانی عوارض (همه درجات) در برچسب FDA
عارضهمولتیپل میلوما تازه‌تشخیص: لنالیدومید + دگزامتازون مداوم (۵۳۲ نفر)MDS با حذف 5q: لنالیدومید ۱۰ میلی‌گرم (۱۴۸ نفر)
اسهال۴۵٪ [۱]۴۸٫۶٪ [۱]
کاهش نوتروفیل۳۵٪ [۱]۵۸٫۸٪ [۱]
کاهش پلاکت۲۰٪ [۱]۶۱٫۵٪ [۱]
خستگی۳۳٪ [۱]۳۱٫۱٪ [۱]
بثورات پوستی۲۶٪ [۱]۳۵٫۸٪ [۱]
خارش۹٪ [۱]۴۱٫۹٪ [۱]
کم‌خونی۴۴٪ [۱]در این فهرست نیامده
بی‌خوابی۲۸٪ [۱]در این فهرست نیامده
کمردرد۳۲٪ [۱]در این فهرست نیامده
لخته ورید عمقی (DVT)۱۰٪ [۱]در این فهرست نیامده

داده‌های میلوما از کارآزمایی بزرگ فاز ۳ بیماران تازه‌تشخیص (گروه لنالیدومید و دگزامتازون تا پیشرفت بیماری) در برچسب FDA است. در درمان نگهدارنده پس از پیوند، نوتروپنی درجه ۳ یا ۴ تا ۵۹٪ و ترومبوسیتوپنی درجه ۳ یا ۴ تا ۳۸٪ گزارش شد [۱]. در لنفوم فولیکولار و ناحیه حاشیه‌ای (همراه با ریتوکسیماب)، شایع‌ترین عوارض نوتروپنی (۴۸٪)، خستگی (۳۷٪)، اسهال (۳۲٪)، یبوست (۲۷٪)، تهوع (۲۱٪) و سرفه (۲۰٪) بود [۱].

عوارض جدی

هشدارهای جعبه‌ای (Boxed Warning)

  • آسیب به جنین: لنالیدومید در مطالعه میمون‌ها نقص اندام مشابه تالیدومید ایجاد کرد و در بارداری ممنوع است. به همین دلیل فقط از طریق برنامه محدود Lenalidomide REMS در دسترس است [۱].
  • سمیت خونی: کاهش شدید نوتروفیل و پلاکت؛ در کارآزمایی اصلی MDS، ۸۰٪ بیماران به تأخیر یا کاهش دوز نیاز پیدا کردند و سمیت خونی درجه ۳ یا ۴ در ۸۰٪ دیده شد [۱].
  • لخته وریدی و شریانی: خطر لخته ورید عمقی و آمبولی ریه و نیز سکته قلبی و مغزی در بیماران میلوما تحت درمان با لنالیدومید و دگزامتازون به‌طور معنی‌دار افزایش می‌یابد؛ در بیماران میلومای عودکرده، DVT در ۷٫۴٪ و آمبولی ریه در ۳٫۷٪ در برابر ۳٫۱٪ و ۰٫۹٪ با دارونما و دگزامتازون رخ داد. پیشگیری دارویی از ترومبوز توصیه می‌شود [۱].

سایر هشدارها

  • سرطان‌های ثانویه: از جمله AML و MDS؛ در درمان نگهدارنده پس از ملفالان با دوز بالا و پیوند، سرطان خونی ثانویه در ۷٫۵٪ در برابر ۳٫۳٪ با دارونما رخ داد [۱]. در متاآنالیز نگهدارنده نیز بروز سرطان ثانویه پیش از پیشرفت بیماری بیشتر بود، هرچند سود بقا پابرجا ماند [۵].
  • آسیب کبدی: از جمله نارسایی کبد کشنده؛ ۱۵٪ بیماران در کارآزمایی‌ها دچار سمیت کبدی شدند [۱].
  • واکنش‌های شدید پوستی (SJS، TEN و DRESS) و واکنش‌های حساسیتی مانند آنژیوادم و آنافیلاکسی [۱].
  • سندرم لیز تومور و واکنش «شعله‌ور شدن تومور» (تورم دردناک غدد لنفاوی، تب خفیف، درد و بثورات)؛ واکنش شعله‌ور شدن در ۱۰٪ بیماران MCL دیده شد [۱].
  • کاهش جمع‌آوری سلول‌های بنیادی پس از بیش از ۴ چرخه درمان، اختلالات تیروئید، و افزایش مرگ زودهنگام در MCL [۱].
  • افزودن پمبرولیزوماب به آنالوگ تالیدومید و دگزامتازون در میلوما مرگ‌ومیر را افزایش داد و خارج از کارآزمایی توصیه نمی‌شود [۱].

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟

کی باید با پزشک تماس بگیرم؟
  • علائم لخته: تنگی نفس، درد قفسه سینه، یا تورم دست یا پا — فوراً به اورژانس مراجعه کنید [۱].
  • علائم سکته قلبی یا مغزی [۱].
  • تب یا هر نشانه عفونت؛ کبودی یا خونریزی غیرعادی [۱].
  • زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره (چای‌رنگ)، درد سمت راست بالای شکم یا خستگی شدید [۱].
  • بثورات قرمز و خارش‌دار، تاول یا پوسته‌ریزی پوست؛ تورم لب، دهان، زبان یا گلو، یا مشکل در تنفس و بلع (اورژانس) [۱].
  • تورم دردناک غدد لنفاوی همراه با تب خفیف، درد یا بثورات [۱].
  • عقب افتادن قاعدگی، خونریزی غیرعادی قاعدگی یا شک به بارداری — دارو را قطع کنید و فوراً به پزشک اطلاع دهید [۱].

تداخلات، بارداری و احتیاط‌ها

  • برنامه REMS و بارداری: زنان در سن باروری باید ۲ آزمایش بارداری منفی داشته باشند (اولی ۱۰ تا ۱۴ روز و دومی ۲۴ ساعت پیش از تجویز)، سپس آزمایش هفتگی در ۴ هفته اول و بعد هر ۴ هفته (در قاعدگی نامنظم هر ۲ هفته) انجام شود [۱].
  • پیشگیری از بارداری در زنان: یا پرهیز کامل و مداوم از رابطه جنسی با جنس مخالف، یا ۲ روش هم‌زمان (یک روش بسیار مؤثر مانند IUD، روش هورمونی، بستن لوله‌ها یا وازکتومی همسر، به‌علاوه یک روش مؤثر دیگر مانند کاندوم) از ۴ هفته پیش از شروع، در طول درمان و وقفه‌ها و تا ۴ هفته پس از قطع دارو [۱].
  • مردان: لنالیدومید وارد مایع منی می‌شود؛ در هر تماس جنسی با زن در سن باروری در طول درمان و تا ۴ هفته پس از قطع دارو از کاندوم لاتکس یا مصنوعی استفاده کنید، حتی اگر وازکتومی کرده‌اید، و اسپرم اهدا نکنید [۱].
  • اهدای خون: در طول درمان و تا ۴ هفته پس از قطع دارو خون اهدا نکنید [۱].
  • شیردهی: در طول درمان شیر ندهید [۱].
  • داروهای افزایش‌دهنده خطر لخته: داروهای محرک خون‌سازی (مانند اریتروپویتین) و داروهای حاوی استروژن (مانند قرص‌های ضدبارداری ترکیبی) خطر لخته را بیشتر می‌کنند و فقط با سنجش سود و خطر مصرف شوند. عوامل قابل‌تغییر مانند سیگار، فشار خون بالا و چربی خون بالا را کنترل کنید [۱].
  • تداخل‌ها: در مصرف هم‌زمان با دیگوکسین سطح دیگوکسین پایش شود؛ در مصرف وارفارین، PT و INR از نزدیک پایش شود [۱].
  • تیروئید: عملکرد تیروئید پیش از شروع و در طول درمان بررسی شود [۱].
ویژه بیماران

پرسش‌های متداول

ویژه بیماران

پرسش‌های متداول

چرا برای گرفتن لنالیدومید باید این‌همه فرم و آزمایش انجام دهم؟

چون لنالیدومید آنالوگ تالیدومید است و می‌تواند نقایص شدید مادرزادی ایجاد کند. برنامه REMS تضمین می‌کند که هیچ جنینی در معرض دارو قرار نگیرد؛ به همین دلیل پزشک، داروخانه و بیمار همگی باید در این برنامه ثبت‌نام کنند و قوانین آزمایش بارداری و پیشگیری را رعایت کنند [۱].

آیا باید داروی ضدانعقاد هم مصرف کنم؟

برچسب FDA پیشگیری از لخته را برای بیماران تحت درمان با لنالیدومید توصیه می‌کند و نوع آن (مانند آسپرین یا داروهای ضدانعقاد) را پزشک بر اساس عوامل خطر شما انتخاب می‌کند [۱].

درمان نگهدارنده با لنالیدومید چقدر طول می‌کشد؟

طبق برچسب، درمان نگهدارنده پس از پیوند تا پیشرفت بیماری یا عوارض غیرقابل‌تحمل ادامه می‌یابد [۱]. در متاآنالیز کارآزمایی‌ها، این درمان هم بقای بدون پیشرفت و هم بقای کلی را بهتر کرد [۵]. مدت مناسب را با پزشک خود مرور کنید.

اگر یک دوز را فراموش کنم چه کنم؟

اگر کمتر از ۱۲ ساعت گذشته، دوز را بخورید؛ اگر بیش از ۱۲ ساعت گذشته، آن را نخورید و دوز بعدی را در زمان معمول مصرف کنید. دو دوز را با هم نخورید [۱].

آیا لنالیدومید خطر سرطان دیگری را بالا می‌برد؟

بله، افزایش سرطان‌های ثانویه از جمله AML و MDS گزارش شده است، به‌ویژه همراه با ملفالان یا پس از پیوند [۱]. با این حال در بیماران میلوما سود درمان نگهدارنده در بقا بیشتر از این خطر بوده است [۵]. پزشک در طول درمان شما را از این نظر پایش می‌کند [۱].

مطالعات کلیدی

مطالعات کلیدی

۴ مورد
رهنمود بالینی

معیارهای به‌روزشده گروه کاری بین‌المللی میلوما (IMWG) برای تشخیص مولتیپل میلوما

Lancet Oncol · 2014تعریف مولتیپل میلوما: سلول‌های پلاسمای کلونال در مغز استخوان دست‌کم ۱۰٪ یا پلاسماسیتومای استخوانی یا خارج‌استخ…
۴توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

داراتوموماب، بورتزومیب، لنالیدومید و دگزامتازون برای مولتیپل میلوما

N Engl J Med · 2024
۸۴٫۳٪ در برابر ۶۷٫۷٪بقای بدون پیشرفت ۴۸ ماهه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

ایزاتوکسیماب، بورتزومیب، لنالیدومید و دگزامتازون برای مولتیپل میلوما

N Engl J Med · 2024
۶۳٫۲٪ در برابر ۴۵٫۲٪بقای بدون پیشرفت ۶۰ ماهه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

داراتوموماب همراه با لنالیدومید و دگزامتازون در میلومای درمان‌نشده

N Engl J Med · 2019
۷۰٫۶٪ در برابر ۵۵٫۶٪بقای بدون پیشرفت ۳۰ ماهه

منابع علمی

۷ منبع
نمایش همه منابع، ۶ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    REVLIMID (lenalidomide) capsules, for oral use — Prescribing InformationCelgene Corporation; U.S. Food and Drug Administration · FDA label · 2023
  2. ۲
    Daratumumab plus Lenalidomide and Dexamethasone for Untreated MyelomaFacon T, Kumar S, Plesner T, et al · N Engl J Med · 2019;380:2104-2115
  3. ۳
    Daratumumab, Bortezomib, Lenalidomide, and Dexamethasone for Multiple MyelomaSonneveld P, Dimopoulos MA, Boccadoro M, et al · N Engl J Med · 2024;390:301-313
  4. ۴
    Isatuximab, Bortezomib, Lenalidomide, and Dexamethasone for Multiple MyelomaFacon T, Dimopoulos MA, Leleu XP, et al · N Engl J Med · 2024;391:1597-1609
  5. ۵
    Lenalidomide Maintenance After Autologous Stem-Cell Transplantation in Newly Diagnosed Multiple Myeloma: A Meta-AnalysisMcCarthy PL, Holstein SA, Petrucci MT, et al · J Clin Oncol · 2017;35:3279-3289
  6. ۶
    Lenalidomide in the Myelodysplastic Syndrome with Chromosome 5q DeletionList A, Dewald G, Bennett J, et al · N Engl J Med · 2006;355:1456-1465
  7. ۷
    AUGMENT: A Phase III Study of Lenalidomide Plus Rituximab Versus Placebo Plus Rituximab in Relapsed or Refractory Indolent LymphomaLeonard JP, Trneny M, Izutsu K, et al · J Clin Oncol · 2019;37:1188-1199

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.