جدیدترین درمان‌های سرطاندکتر محمدرضا دبیری
دکتر محمدرضا دبیریEnglish
درس تخصصی

سندرم میلودیسپلاستیک (MDS): طبقه‌بندی ۲۰۲۲، IPSS-R و IPSS-M و درمان بر اساس ریسک

درس‌نامه تخصصی هماتولوژی بر پایه WHO 2022 و ICC 2022 همراه با مقایسه IPSS-R و IPSS-M و درمان MDS کم‌خطر (ESA، لوسپاترسپت، لنالیدومید، ایمتلستات و آهن‌زدایی) و پرخطر (داروهای هیپومتیله‌کننده و زمان پیوند) با دوز دقیق

به‌روزرسانی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵۵ دقیقه مطالعه۳۴ منبع علمی

اهداف یادگیری و پیام‌های کلیدی

  • WHO 2022 نام بیماری را «نئوپلاسم میلودیسپلاستیک» گذاشت و زیرگروه‌ها را به دو دسته «با ناهنجاری ژنتیکی تعریف‌کننده» (MDS-5q، MDS-SF3B1، MDS-biTP53) و «تعریف‌شده با ریخت‌شناسی» تقسیم کرد؛ ICC 2022 دسته MDS/AML (بلاست ۱۰ تا ۱۹٪) و MDS با جهش TP53 را معرفی کرد [۱، ۲].
  • تعریف سیتوپنی در هر دو نظام یکسان است: هموگلوبین کمتر از ۱۳ (مردان) یا ۱۲ گرم/دسی‌لیتر (زنان)، نوتروفیل کمتر از ۱٫۸ و پلاکت کمتر از ۱۵۰×۱۰۹ در لیتر [۱، ۲]؛ در WHO 2022 آستانه دیسپلازی در هر رده ۱۰٪ است [۱].
  • IPSS-M با افزودن جهش‌های ۳۱ ژن به متغیرهای IPSS-R، ۴۶٪ بیماران را در گروه خطر دیگری قرار داد و پیش‌بینی پیامد را در همه نقاط پایانی بهتر کرد [۳، ۴].
  • هدف درمان در MDS کم‌خطر کاهش نیاز به تزریق خون و خطر پیشرفت به بیماری پرخطر یا AML و بهبود بقا و در MDS پرخطر طولانی‌کردن بقاست [۵].
  • در MDS کم‌خطر وابسته به تزریق و بدون سابقه ESA، لوسپاترسپت در COMMANDS بیشتر از اپوئتین آلفا به استقلال از تزریق همراه با افزایش هموگلوبین رسید (۶۰٪ در برابر ۳۵٪) [۶].
  • در MDS پرخطر، آزاسیتیدین میانه بقا را از ۱۵٫۰ به ۲۴٫۵ ماه رساند و در بیماران ۵۰ تا ۷۵ ساله، داشتن اهداکننده و پیوند با شدت کاهش‌یافته بقای ۳ساله را از ۲۶٫۶٪ به ۴۷٫۹٪ رساند؛ ترکیب‌های تازه با HMA در فاز ۳ شکست خورده‌اند [۷، ۸، ۹].

تشخیص و طبقه‌بندی WHO 2022 و ICC 2022

  • از CCUS تا MDS: CCUS یعنی جهش‌های مرتبط با بدخیمی میلوئیدی با VAF دست‌کم ۲٪ همراه سیتوپنی پایدار و بی‌علت، بدون معیار نئوپلاسم میلوئیدی [۱]؛ در ICC سیتوپنی باید دست‌کم ۴ ماه پایدار باشد و CCUS با نبود دیسپلازی و افزایش بلاست از MDS جدا می‌شود [۲].
  • ضایعات تعریف‌کننده MDS حتی بدون دیسپلازی (ICC): del(5q)، مونوزومی ۷ یا del(7q)، کاریوتایپ پیچیده و TP53 چندضربه‌ای؛ SF3B1 با VAF ≥۱۰٪ نیز بدون دیسپلازی یا سیدروبلاست حلقوی برای MDS-SF3B1 کافی است. سایر ناهنجاری‌های سیتوژنتیک که پیش‌تر «تعریف‌کننده MDS» بودند، بدون دیسپلازی اکنون CCUS محسوب می‌شوند [۲].
  • MDS هیپوپلاستیک: در WHO 2022 زیرگروه مستقل است (سلولاریتی ≤۲۵٪ متناسب با سن) و بسیاری از بیماران به گلوبولین ضدتیموسیت (ATG) پاسخ پایدار می‌دهند؛ زمینه ژرم‌لاین GATA2، DDX41، فانکونی یا ژن‌های تلومراز را رد کنید، زیرا به سرکوب ایمنی پاسخ نمی‌دهد [۱].
  • TP53: حدود دو سوم بیماران با جهش TP53 چندضربه‌ای (دوآللی) هستند و پیامد بد فقط به همین گروه مربوط است؛ بیماران تک‌آللی پیامدی مشابه نوع وحشی داشتند [۱۰]. WHO می‌گوید MDS-biTP53 را می‌توان از نظر درمانی هم‌ارز AML دانست [۱].
زیرگروه‌های MDS در WHO 2022 و ICC 2022
موضوعWHO 2022ICC 2022
del(5q)MDS-5q: بلاست کمتر از ۵٪ مغز استخوان و ۲٪ خون؛ del(5q) تنها یا با یک ناهنجاری دیگر به‌جز مونوزومی ۷ یا del(7q)؛ جهش SF3B1 یا یک جهش TP53 (نه چندضربه‌ای) تشخیص را تغییر نمی‌دهد [۱]MDS-del(5q): همان معیار سیتوژنتیک؛ هر جهشی به‌جز TP53 چندضربه‌ای [۲]
SF3B1MDS-SF3B1 با بلاست کم؛ بدون del(5q)، مونوزومی ۷ یا کاریوتایپ پیچیده؛ سیدروبلاست حلقوی ۱۵٪ یا بیشتر می‌تواند جایگزین جهش SF3B1 شود [۱]MDS-SF3B1: VAF دست‌کم ۱۰٪ بدون TP53 چندضربه‌ای یا RUNX1؛ MDS با سیدروبلاست حلقوی بدون SF3B1 در MDS, NOS قرار می‌گیرد [۲]
TP53MDS-biTP53 (بلاست کمتر از ۲۰٪): دو جهش یا بیشتر، یا یک جهش همراه شواهد از دست رفتن کپی یا cnLOH؛ بر MDS-5q و MDS-SF3B1 مقدم است [۱]MDS با جهش TP53 (بلاست صفر تا ۹٪): جهش چندضربه‌ای یا یک جهش با VAF بیش از ۱۰٪ همراه کاریوتایپ پیچیده؛ MDS/AML با جهش TP53 (۱۰ تا ۱۹٪): هر جهش با VAF بیش از ۱۰٪ [۲]
بلاست کم بدون ژنتیک تعریف‌کنندهMDS با بلاست کم (MDS-LB)؛ تفکیک تک‌رده‌ای و چندرده‌ای اختیاری است؛ MDS هیپوپلاستیک زیرگروه جداگانه است [۱]MDS, NOS: بدون دیسپلازی (با مونوزومی ۷/del(7q) یا کاریوتایپ پیچیده)، با دیسپلازی تک‌رده‌ای یا چندرده‌ای [۲]
افزایش بلاستMDS-IB1: مغز استخوان ۵ تا ۹٪ یا خون ۲ تا ۴٪؛ MDS-IB2: مغز استخوان ۱۰ تا ۱۹٪، خون ۵ تا ۱۹٪ یا اجسام Auer؛ MDS با فیبروز (مغز استخوان ۵ تا ۱۹٪، خون ۲ تا ۱۹٪) [۱]MDS-EB: مغز استخوان ۵ تا ۹٪ یا خون ۲ تا ۹٪؛ بلاست ۱٪ خون در دو نوبت نیز MDS-EB است [۲]
مرز MDS و AMLمرز ۲۰٪ بلاست حفظ شد؛ MDS-IB2 از نظر درمانی می‌تواند هم‌ارز AML در نظر گرفته شود [۱]MDS/AML برای بلاست ۱۰ تا ۱۹٪ در بزرگسالان؛ این بیماران برای کارآزمایی‌های MDS و AML واجد شرایط‌اند [۲]
MDS بدون طبقه‌بندی (MDS-U)حذف شد [۱]حذف شد [۲]
درمان‌وابسته و ژرم‌لایندر دسته نئوپلاسم‌های میلوئیدی ثانویه: «پس از درمان سیتوتوکسیک» (اکنون شامل مهارکننده‌های PARP) و «همراه زمینه ژرم‌لاین» [۱]به‌صورت توصیف‌گر پس از تشخیص اصلی (مثلاً «درمان‌وابسته») [۲]

معیارهای پیشنهادی گروه IWG-PM برای MDS با جهش SF3B1 شامل سیتوپنی، جهش سوماتیک SF3B1، دیسپلازی (با یا بدون سیدروبلاست حلقوی) و بلاست کمتر از ۵٪ مغز استخوان و ۱٪ خون است؛ این زیرگروه پیش‌آگهی نسبتاً خوب دارد و به لوسپاترسپت پاسخ می‌دهد [۱۱].

ریسک‌بندی: IPSS-R در برابر IPSS-M

امتیازدهی IPSS-R
متغیر۰ امتیاز۰٫۵۱۱٫۵۲۳۴
سیتوژنتیکخیلی خوب—خوب—متوسطبدخیلی بد
بلاست مغز استخوان (٪)≤۲—بیش از ۲ تا کمتر از ۵—۵ تا ۱۰بیش از ۱۰—
هموگلوبین (گرم/دسی‌لیتر)≥۱۰—۸ تا کمتر از ۱۰کمتر از ۸———
پلاکت (هزار در میکرولیتر)≥۱۰۰۵۰ تا کمتر از ۱۰۰کمتر از ۵۰————
نوتروفیل (در میکرولیتر)≥۸۰۰کمتر از ۸۰۰—————

گروه‌های سیتوژنتیک: خیلی خوب: −Y، del(11q)؛ خوب: کاریوتایپ طبیعی، del(5q)، del(12p)، del(20q)، ناهنجاری دوگانه شامل del(5q)؛ متوسط: del(7q)، تریزومی ۸، تریزومی ۱۹، i(17q) و هر کلون منفرد یا دوگانه دیگر؛ بد: مونوزومی ۷، inv(3)/t(3q)/del(3q)، ناهنجاری دوگانه شامل −7/del(7q)، کاریوتایپ پیچیده با ۳ ناهنجاری؛ خیلی بد: کاریوتایپ پیچیده با بیش از ۳ ناهنجاری [۱۲].

گروه‌های خطر IPSS-R (بیماران درمان‌نشده در پایگاه داده اولیه)
گروه خطرامتیازدرصد بیمارانمیانه بقا (سال)زمان تا تبدیل ۲۵٪ بیماران به AML (سال)
خیلی کم≤۱٫۵۱۹۸٫۸نرسیده
کمبیش از ۱٫۵ تا ۳۳۸۵٫۳۱۰٫۸
متوسطبیش از ۳ تا ۴٫۵۲۰۳٫۰۳٫۲
زیادبیش از ۴٫۵ تا ۶۱۳۱٫۶۱٫۴
خیلی زیادبیش از ۶۱۰۰٫۸۰٫۷۳

IPSS-R بر پایه ۷۰۱۲ بیمار ساخته شد؛ سن، وضعیت عملکردی، فریتین و LDH اثر افزایشی بر بقا داشتند اما نه بر تبدیل به AML [۱۲].

IPSS-M با پروفایل ۱۵۲ ژن در ۲۹۵۷ بیمار ساخته و در ۷۵۴ بیمار ژاپنی اعتبارسنجی شد؛ ۹۴٪ بیماران دست‌کم یک ضایعه انکوژنیک داشتند. TP53 چندضربه‌ای، جهش FLT3 و MLL-PTD قوی‌ترین عوامل ژنتیکی نامطلوب و SF3B1 (بسته به جهش‌های همراه) عامل مطلوب بود. مدل نهایی با متغیرهای خونی، سیتوژنتیک و جهش ۳۱ ژن، یک امتیاز فردی و ۶ گروه خطر (خیلی کم، کم، متوسط-کم، متوسط-زیاد، زیاد و خیلی زیاد) تولید می‌کند، ۴۶٪ بیماران را جابه‌جا کرد و در MDS اولیه و ثانویه یا درمان‌وابسته کاربرد دارد؛ ماشین‌حساب آنلاین آن داده‌های گمشده را نیز لحاظ می‌کند [۳].

در اعتبارسنجی دنیای واقعی (۲۸۷۶ بیمار)، شاخص هم‌خوانی IPSS-M در برابر IPSS-R برای بقای کلی ۰٫۸۱ در برابر ۰٫۷۴ بود؛ IPSS-M عود و بقا پس از پیوند را بهتر پیش‌بینی کرد (بقای ۵ساله پس از پیوند از ۶۱٪ در گروه کم تا ۲۷٪ در گروه خیلی زیاد) اما پاسخ به داروهای هیپومتیله‌کننده را پیش‌بینی نکرد. برای دقت قابل‌قبول، دست‌کم وضعیت ۱۵ ژن لازم است: ASXL1، CBL، DNMT3A، ETV6، EZH2، FLT3، IDH2، MLL-PTD، NPM1، NRAS، RUNX1، SF3B1، SRSF2، TP53 چندضربه‌ای و U2AF1 [۴].

MDS کم‌خطر: درمان کم‌خونی

الگوریتم درمان کم‌خونی در MDS کم‌خطر

  1. ۱

    del(5q): لنالیدومید

    در MDS-003 (۱۰ میلی‌گرم)، ۶۷٪ بیماران از تزریق خون بی‌نیاز شدند و پاسخ سریع بود (میانه ۴٫۶ هفته) [۱۳]. در کارآزمایی فاز ۳ MDS-004، استقلال از تزریق دست‌کم ۲۶ هفته با ۱۰ میلی‌گرم ۵۶٫۱٪، با ۵ میلی‌گرم ۴۲٫۶٪ و با دارونما ۵٫۹٪ بود [۱۴]. نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی شایع‌ترین دلیل قطع یا تعدیل دوز بود [۱۳].

  2. ۲

    بدون del(5q)، EPO سرم پایین و نیاز کم به تزریق: ESA

    EPO سرم ≤۵۰۰ واحد در لیتر و نیاز کمتر از ۲ واحد در ماه، احتمال پاسخ بالایی (۶۱٪ با اریتروپویتین + G-CSF) پیش‌بینی می‌کند [۱۵]. اپوئتین آلفا ۴۵۰ واحد/کیلوگرم در هفته در برابر دارونما پاسخ اریتروئید را بهتر کرد (۳۱٫۸٪ در برابر ۴٫۴٪ با معیار IWG-2006 و ۴۵٫۹٪ پس از بازبینی) [۱۶]؛ داربپوئتین آلفا نیز نیاز به تزریق را کم کرد (۳۶٫۱٪ در برابر ۵۹٫۲٪) [۱۷].

  3. ۳

    وابسته به تزریق و بدون سابقه ESA: لوسپاترسپت یا ESA

    در COMMANDS (EPO سرم کمتر از ۵۰۰، نیاز ۲ تا ۶ واحد در ۸ هفته)، استقلال از تزریق دست‌کم ۱۲ هفته همراه افزایش هموگلوبین دست‌کم ۱٫۵ گرم/دسی‌لیتر با لوسپاترسپت ۶۰٪ و با اپوئتین آلفا ۳۵٪ بود [۶، ۱۸]. لوسپاترسپت برای کم‌خونی MDS خیلی کم تا متوسط بدون سابقه ESA تأیید شده است [۱۹].

  4. ۴

    سیدروبلاست حلقوی و شکست ESA: لوسپاترسپت

    در MEDALIST، استقلال از تزریق دست‌کم ۸ هفته با لوسپاترسپت ۳۸٪ و با دارونما ۱۳٪ بود [۲۰].

  5. ۵

    شکست یا عدم تناسب ESA با نیاز بالای تزریق: ایمتلستات

    در IMerge (IPSS کم یا متوسط-۱، نیاز ۴ واحد یا بیشتر در ۸ هفته، بدون del(5q) و بدون لنالیدومید یا HMA قبلی)، استقلال ۸هفته‌ای ۴۰٪ در برابر ۱۵٪ بود؛ نوتروپنی (۶۸٪) و ترومبوسیتوپنی (۶۲٪) درجه ۳ تا ۴ شایع بود [۲۱، ۲۲].

  6. ۶

    موارد خاص

    MDS هیپوپلاستیک: ATG [۱]. MDS عودکرده یا مقاوم با جهش IDH1: ایووسیدنیب (پاسخ کامل در ۷ از ۱۸ بیمار) [۲۳].

تزریق خون و آهن‌زدایی

در کارآزمایی TELESTO (۲۲۵ بیمار MDS کم‌خطر با فریتین بیش از ۲۲۴۷ پیکومول در لیتر و ۱۵ تا ۷۵ واحد تزریق قبلی)، دفراسیروکس بقای بدون رویداد را حدود یک سال طولانی کرد (۳٫۹ در برابر ۳٫۰ سال؛ HR ۰٫۶۴)؛ افزایش کراتینین شایع‌تر بود و طرح مطالعه در میانه راه از فاز ۳ به فاز ۲ تغییر کرد [۲۴].

طبق برچسب، آهن‌زدایی فقط با شواهد اضافه‌بار مزمن آهن شروع می‌شود: تزریق دست‌کم ۱۰۰ میلی‌لیتر/کیلوگرم گلبول قرمز (حدود ۲۰ واحد در فرد ۴۰ کیلوگرمی یا بیشتر) و فریتین پایدار بیش از ۱۰۰۰ میکروگرم در لیتر. دفراسیروکس در MDS پرخطر، پلاکت کمتر از ۵۰×۱۰۹ در لیتر، eGFR کمتر از ۴۰، وضعیت عملکردی ضعیف و بدخیمی پیشرفته منع مصرف دارد و هشدار جعبه‌ای نارسایی کلیه و کبد و خونریزی گوارشی دارد [۲۵].

MDS پرخطر: داروهای هیپومتیله‌کننده

در AZA-001 (MDS پرخطر)، آزاسیتیدین ۷۵ میلی‌گرم/مترمربع به مدت ۷ روز هر ۲۸ روز در برابر درمان مرسوم (مراقبت حمایتی، سیتارابین کم‌دوز یا شیمی‌درمانی شدید) میانه بقا را از ۱۵٫۰ به ۲۴٫۵ ماه رساند (HR ۰٫۵۸) و بقای ۲ساله ۵۰٫۸٪ در برابر ۲۶٫۲٪ بود [۷]. پیش از قضاوت درباره شکست، دست‌کم ۴ تا ۶ دوره آزاسیتیدین [۲۶] یا ۴ دوره دسیتابین [۲۷] لازم است. دسیتابین-سدازوریدین خوراکی برای MDS (IPSS متوسط-۱، متوسط-۲ و پرخطر) و CMML تأیید شده است [۲۸].

به‌جز پیوند آلوژنیک، استاندارد MDS پرخطر همچنان تک‌درمانی با HMA است؛ ترکیب آزاسیتیدین با اپرنتاپوپت (APR-246)، مگرولیماب، پووندیستات، ساباتولیماب، تامیباروتن و ونتوکلاکس در کارآزمایی‌های فاز ۳ نتوانست پاسخ کامل یا بقا را بهتر کند. MDS با غیرفعال‌شدن TP53 بهتر است در کارآزمایی‌های اختصاصی درمان شود و معیارهای پاسخ IWG 2023 جایگزین IWG 2006 شوند [۹].

پیوند آلوژنیک: چه کسی و چه زمانی؟

تصمیم‌گیری درباره پیوند در MDS

  1. ۱

    زمان‌بندی بر اساس ریسک

    در تحلیل تصمیم مارکوف، در IPSS کم و متوسط-۱ پیوند تأخیری (پیش از تبدیل به لوسمی) و در متوسط-۲ و پرخطر پیوند در زمان تشخیص بیشترین امید به زندگی را داشت [۲۹].

  2. ۲

    کاندیدها

    بیماران مناسب با IPSS-R پرخطر و بیماران کم‌خطر با ژنتیک نامطلوب، سیتوپنی عمیق یا نیاز زیاد به تزریق، کاندید پیوند هستند؛ IPSS-R و HCT-CI متغیرهای اصلی تصمیم‌گیری‌اند [۳۰]. IPSS-M پیامد پس از پیوند را دقیق‌تر از IPSS-R پیش‌بینی می‌کند [۴].

  3. ۳

    سن بالا مانع مطلق نیست

    در BMT CTN 1102 (۵۰ تا ۷۵ سال، IPSS متوسط-۲ یا پرخطر، تخصیص بر اساس یافتن اهداکننده در ۹۰ روز)، بقای ۳ساله در گروه دارای اهداکننده ۴۷٫۹٪ در برابر ۲۶٫۶٪ و بقای بدون لوسمی ۳۵٫۸٪ در برابر ۲۰٫۶٪ بود [۸].

  4. ۴

    آماده‌سازی و کاهش بار بیماری

    در بلاست مغز استخوان ۱۰٪ یا بیشتر، درمان کاهنده پیش از پیوند توصیه می‌شود؛ در منع رژیم شدید، RIC در نظر گرفته شود [۳۰]. در BMT CTN 0901 (AML و MDS با بلاست کمتر از ۵٪)، RIC عود بسیار بیشتری از رژیم میلوابلاتیو داشت (۴۸٫۳٪ در برابر ۱۳٫۵٪) [۳۱].

  5. ۵

    پس از پیوند

    در بیماران پرخطر از نظر عود، راهبردهای پیشگیرانه تزریق لنفوسیت اهداکننده (DLI) توصیه می‌شود و در عود دیرتر از ۶ ماه پس از پیوند، DLI یا پیوند دوم مطرح است [۳۰].

رژیم‌های درمانی و دوز

فهرست رژیم‌های درمانی و دوز۱۰ رژیم
نکات ایمنی مشترک
  • لنالیدومید: تراتوژن است؛ پیش از شروع دو آزمون بارداری منفی و دو روش پیشگیری تا ۴ هفته پس از قطع لازم است. در MDS با del(5q)، ۸۰٪ بیماران به تأخیر یا کاهش دوز نیاز داشتند؛ شمارش خون در ۸ هفته اول هفتگی و سپس دست‌کم ماهانه. خطر ترومبوز وریدی و شریانی (هشدار جعبه‌ای) [۳۲].
  • ESA: هشدار جعبه‌ای افزایش خطر مرگ، انفارکتوس قلبی، سکته، ترومبوآمبولی وریدی و پیشرفت تومور؛ کمترین دوزی که نیاز به تزریق را کم کند [۳۳]. در EPOANE در هموگلوبین بیش از ۱۲ گرم/دسی‌لیتر دوز کاهش یا قطع می‌شد [۱۶].
  • لوسپاترسپت: فشار خون پیش از هر دوز؛ پرفشاری درجه ۳ تا ۴ در ۲ تا ۹٫۶٪؛ پایش ترومبوآمبولی؛ پیشگیری از بارداری تا دست‌کم ۳ ماه پس از آخرین دوز [۱۹].
  • ایمتلستات: ترومبوسیتوپنی (۶۵٪) و نوتروپنی (۷۲٪) درجه ۳ تا ۴؛ شمارش خون هفتگی در ۲ دوره اول؛ پیش‌دارو برای واکنش تزریق [۲۲].
  • داروهای هیپومتیله‌کننده: سیتوپنی و عفونت؛ دوز بر اساس نادیر شمارش و عملکرد کلیه تنظیم می‌شود [۲۶، ۲۷].

درمان کم‌خونی و آهن‌زدایی در MDS کم‌خطر

اپوئتین آلفا

MDS کم‌خطر با هموگلوبین ≤۱۰ گرم/دسی‌لیتر و نیاز کم یا متوسط به تزریق؛ پاسخ محتمل‌تر با EPO سرم ≤۵۰۰ واحد در لیترطول هر دوره: هفتگی

MDS کم‌خطر با هموگلوبین ≤۱۰ گرم/دسی‌لیتر و نیاز کم یا متوسط به تزریق؛ پاسخ محتمل‌تر با EPO سرم ≤۵۰۰ واحد در لیتر

دارودوزروشزمان تجویز
اپوئتین آلفا۴۵۰ واحد/کیلوگرم یک بار در هفته (در COMMANDS افزایش تا ۱۰۵۰ واحد/کیلوگرم؛ حداکثر کل ۸۰٬۰۰۰ واحد)زیرجلدیهفتگی
طول هر دوره
هفتگی
مدت درمان
ارزیابی پاسخ تا هفته ۲۴؛ ادامه در پاسخ‌دهندگان

در EPOANE دوز بر اساس هموگلوبین هفتگی افزایش یا کاهش می‌یافت و در هموگلوبین بیش از ۱۲ گرم/دسی‌لیتر کاهش یا قطع می‌شد [۱۶]؛ دوز و سقف افزایش از COMMANDS است [۶]. هشدار جعبه‌ای ESA: کمترین دوز مؤثر [۳۳]. مدل پیش‌بینی پاسخ با ترکیب اریتروپویتین و G-CSF ساخته شده است [۱۵].

شواهد: COMMANDS (تحلیل اصلی) (۲۰۲۴)

لنالیدومید (MDS با del(5q))

کم‌خونی وابسته به تزریق در MDS با IPSS کم یا متوسط-۱ همراه del(5q)، با یا بدون ناهنجاری‌های سیتوژنتیک دیگرطول هر دوره: پیوسته

کم‌خونی وابسته به تزریق در MDS با IPSS کم یا متوسط-۱ همراه del(5q)، با یا بدون ناهنجاری‌های سیتوژنتیک دیگر

دارودوزروشزمان تجویز
لنالیدومید۱۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکیروزانه
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا پیشرفت یا سمیت غیرقابل‌قبول

ترومبوسیتوپنی در ۴ هفته اول (پایه ≥۱۰۰٬۰۰۰ در میکرولیتر): در پلاکت کمتر از ۵۰٬۰۰۰ قطع و پس از رسیدن به ۵۰٬۰۰۰ با ۵ میلی‌گرم ادامه؛ پس از ۴ هفته: در پلاکت کمتر از ۳۰٬۰۰۰ (یا کمتر از ۵۰٬۰۰۰ با تزریق پلاکت) قطع و با ۵ میلی‌گرم ادامه (در دوز ۵ میلی‌گرم: ادامه با ۲٫۵ میلی‌گرم). نوتروپنی در ۴ هفته اول (پایه ≥۱۰۰۰): در کمتر از ۷۵۰ قطع و پس از ≥۱۰۰۰ با ۵ میلی‌گرم؛ پس از ۴ هفته: نوتروفیل کمتر از ۵۰۰ به مدت ۷ روز یا همراه تب ≥۳۸٫۵ درجه: قطع و پس از رسیدن به ≥۵۰۰ ادامه با ۵ میلی‌گرم (و اگر در دوز ۵ میلی‌گرم رخ دهد، با ۲٫۵ میلی‌گرم). کلیه: CrCl ۳۰ تا ۶۰: ۵ میلی‌گرم روزانه؛ کمتر از ۳۰ بدون دیالیز: ۲٫۵ میلی‌گرم؛ دیالیزی: ۲٫۵ میلی‌گرم پس از دیالیز [۳۲].

لوسپاترسپت

کم‌خونی MDS خیلی کم تا متوسط (IPSS-R) بدون سابقه ESA که ممکن است به تزریق منظم نیاز داشته باشد؛ یا شکست ESA با نیاز ≥۲ واحد در ۸ هفته در MDS با سیدروبلاست حلقویطول هر دوره: هر ۳ هفته

کم‌خونی MDS خیلی کم تا متوسط (IPSS-R) بدون سابقه ESA که ممکن است به تزریق منظم نیاز داشته باشد؛ یا شکست ESA با نیاز ≥۲ واحد در ۸ هفته در MDS با سیدروبلاست حلقوی

دارودوزروشزمان تجویز
لوسپاترسپتشروع ۱ میلی‌گرم/کیلوگرم؛ افزایش به ۱٫۳۳ و سپس ۱٫۷۵ میلی‌گرم/کیلوگرمزیرجلدیهر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۳ هفته
مدت درمان
قطع اگر پس از ۳ دوز پیاپی (۹ هفته) با ۱٫۷۵ میلی‌گرم/کیلوگرم کاهشی در نیاز به تزریق نباشد

افزایش دوز پس از دست‌کم ۲ دوز پیاپی (۶ هفته) در هر سطح، اگر بیمار هنوز به تزریق نیاز دارد یا (در بیمار بدون سابقه ESA) هموگلوبین کمتر از ۱۰ گرم/دسی‌لیتر با افزایش کمتر از ۱ گرم/دسی‌لیتر از دوز قبل دارد؛ زودتر از هر ۶ هفته افزایش ندهید. هموگلوبین پیش از دوز ≥۱۲ (بدون سابقه ESA) یا ≥۱۱٫۵ گرم/دسی‌لیتر (پس از شکست ESA) بدون تزریق: قطع موقت و ازسرگیری با همان دوز در ≤۱۱؛ افزایش بیش از ۲ گرم/دسی‌لیتر در ۳ هفته: کاهش یک سطح (۱٫۷۵ به ۱٫۳۳، ۱٫۳۳ به ۱، ۱ به ۰٫۸، ۰٫۸ به ۰٫۶ و در ۰٫۶ قطع). هدف هموگلوبین در بیمار بدون سابقه ESA ۱۰ تا ۱۲ گرم/دسی‌لیتر است [۱۹].

داربپوئتین آلفا

MDS کم‌خطر با هموگلوبین ≤۱۰ گرم/دسی‌لیتر، نیاز کم به تزریق و EPO سرم ≤۵۰۰ واحد در لیترطول هر دوره: هر ۳ هفته

MDS کم‌خطر با هموگلوبین ≤۱۰ گرم/دسی‌لیتر، نیاز کم به تزریق و EPO سرم ≤۵۰۰ واحد در لیتر

دارودوزروشزمان تجویز
داربپوئتین آلفا۵۰۰ میکروگرمزیرجلدیهر ۳ هفته
طول هر دوره
هر ۳ هفته
مدت درمان
۲۴ هفته دوسوکور سپس ۴۸ هفته درمان باز در کارآزمایی

در دوره باز ARCADE، فاصله دوز در ۸۱٪ بیماران به هر ۲ هفته کاهش یافت و پاسخ اریتروئید به ۳۴٫۷٪ رسید [۱۷]. هشدار جعبه‌ای ESA [۳۳].

ایمتلستات (IMerge)

MDS با IPSS کم یا متوسط-۱ و کم‌خونی وابسته به تزریق ≥۴ واحد در ۸ هفته، بدون پاسخ، با از دست رفتن پاسخ یا نامناسب برای ESAطول هر دوره: هر ۴ هفته

MDS با IPSS کم یا متوسط-۱ و کم‌خونی وابسته به تزریق ≥۴ واحد در ۸ هفته، بدون پاسخ، با از دست رفتن پاسخ یا نامناسب برای ESA

دارودوزروشزمان تجویز
ایمتلستات۷٫۱ میلی‌گرم/کیلوگرموریدی، انفوزیون ۲ ساعتههر ۴ هفته
طول هر دوره
هر ۴ هفته
مدت درمان
قطع اگر پس از ۲۴ هفته (۶ دوز) نیاز به تزریق کم نشود

پیش‌دارو دست‌کم ۳۰ دقیقه قبل: دیفن‌هیدرامین ۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم و هیدروکورتیزون ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم؛ پایش دست‌کم یک ساعت پس از انفوزیون. شمارش خون پیش از هر دوز، هفتگی در ۲ دوره اول؛ اگر نوتروفیل کمتر از ۱×۱۰۹ یا پلاکت کمتر از ۵۰×۱۰۹ در لیتر است دوره به تعویق افتد. کاهش دوز برای سمیت درجه ۳ تا ۴: ۵٫۶ و سپس ۴٫۴ میلی‌گرم/کیلوگرم؛ عدم تحمل ۴٫۴: قطع دائم. پیشگیری از بارداری تا ۱ هفته پس از آخرین دوز. برچسب دوز IMerge را ۷٫۱ میلی‌گرم/کیلوگرم (بر حسب ایمتلستات) ذکر می‌کند؛ هر ۴۷ میلی‌گرم ایمتلستات معادل ۵۰ میلی‌گرم ایمتلستات سدیم است [۲۲] و مقاله دوز را ۷٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم گزارش کرده است [۲۱].

دفراسیروکس (آهن‌زدایی)

اضافه‌بار مزمن آهن ناشی از تزریق (≥۱۰۰ میلی‌لیتر/کیلوگرم گلبول قرمز و فریتین پایدار بیش از ۱۰۰۰ میکروگرم در لیتر) در MDS کم‌خطرطول هر دوره: پیوسته

اضافه‌بار مزمن آهن ناشی از تزریق (≥۱۰۰ میلی‌لیتر/کیلوگرم گلبول قرمز و فریتین پایدار بیش از ۱۰۰۰ میکروگرم در لیتر) در MDS کم‌خطر

دارودوزروشزمان تجویز
قرص محلول‌شونده (Exjade)
دفراسیروکس۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم یک بار در روز (تنظیم ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم/کیلوگرم؛ حداکثر ۴۰)خوراکیروزانه
قرص روکش‌دار (Jadenu)
دفراسیروکس۱۴ میلی‌گرم/کیلوگرم یک بار در روز (تنظیم ۳٫۵ تا ۷ میلی‌گرم/کیلوگرم؛ حداکثر ۲۸)خوراکیروزانه
طول هر دوره
پیوسته
مدت درمان
تا رسیدن به هدف؛ در فریتین کمتر از ۵۰۰ میکروگرم در لیتر قطع موقت

فریتین ماهانه و تنظیم دوز هر ۳ تا ۶ ماه؛ کراتینین (دو بار پیش از شروع) و عملکرد کلیه دست‌کم ماهانه، ترانس‌آمینازها هر ۲ هفته در ماه اول و سپس ماهانه. eGFR ۴۰ تا ۶۰: کاهش ۵۰٪ دوز شروع؛ کمتر از ۴۰: منع مصرف. اختلال متوسط کبد: کاهش ۵۰٪؛ شدید: پرهیز. منع مصرف در MDS پرخطر و پلاکت کمتر از ۵۰×۱۰۹ در لیتر [۲۵، ۳۴].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

MDS پرخطر و موارد عودکرده

آزاسیتیدین (AZA-001)

MDS پرخطر؛ همچنین پل پیش از پیوندطول هر دوره: هر ۴ هفته

MDS پرخطر؛ همچنین پل پیش از پیوند

دارودوزروشزمان تجویز
آزاسیتیدین۷۵ میلی‌گرم/مترمربع در روز (در صورت نبود پاسخ پس از ۲ دوره و نبود سمیتی جز تهوع: ۱۰۰ میلی‌گرم/مترمربع)زیرجلدی یا وریدی (انفوزیون ۱۰ تا ۴۰ دقیقه)روز ۱ تا ۷
طول هر دوره
هر ۴ هفته
مدت درمان
دست‌کم ۴ تا ۶ دوره؛ ادامه تا زمانی که بیمار سود می‌برد

پیش‌داروی ضدتهوع؛ شمارش خون، آزمون‌های کبدی و کراتینین پیش از دوز اول. در بیمار با شمارش پایه طبیعی، دوز دوره بعد بر اساس نادیر: نوتروفیل کمتر از ۰٫۵ یا پلاکت کمتر از ۲۵×۱۰۹ در لیتر: ۵۰٪؛ نوتروفیل ۰٫۵ تا ۱٫۵ یا پلاکت ۲۵ تا ۵۰: ۶۷٪. بی‌کربنات سرم کمتر از ۲۰ میلی‌اکی‌والان در لیتر بی‌علت: کاهش ۵۰٪؛ افزایش بی‌علت BUN یا کراتینین: تأخیر تا بازگشت و کاهش ۵۰٪ [۲۶]. در AZA-001 همین برنامه ۷ روزه هر ۲۸ روز به کار رفت [۷].

دسیتابین وریدی

MDS (از جمله پرخطر)

MDS (از جمله پرخطر)

دارودوزروشزمان تجویز
رژیم ۵ روزه
دسیتابین۲۰ میلی‌گرم/مترمربعوریدی، انفوزیون ۱ ساعتهروز ۱ تا ۵؛ هر ۴ هفته
رژیم ۳ روزه
دسیتابین۱۵ میلی‌گرم/مترمربع هر ۸ ساعتوریدی، انفوزیون ۳ ساعتهروز ۱ تا ۳؛ هر ۶ هفته
طول هر دوره
هر ۴ هفته (رژیم ۵ روزه) یا هر ۶ هفته (رژیم ۳ روزه)
مدت درمان
دست‌کم ۴ دوره

دوره بعد پس از بازیابی (نوتروفیل ≥۱۰۰۰ و پلاکت ≥۵۰٬۰۰۰ در میکرولیتر). اگر بازیابی بیش از ۶ و کمتر از ۸ هفته طول بکشد: تا ۲ هفته تأخیر و کاهش موقت به ۱۱ میلی‌گرم/مترمربع هر ۸ ساعت (رژیم ۳ روزه)؛ ۸ تا ۱۰ هفته: بررسی مغز استخوان از نظر پیشرفت. در کراتینین ≥۲ میلی‌گرم/دسی‌لیتر، ALT یا بیلی‌روبین ≥۲ برابر حد بالا یا عفونت فعال، تا رفع مشکل تأخیر شود [۲۷].

دسیتابین-سدازوریدین خوراکی

MDS (IPSS متوسط-۱، متوسط-۲ یا پرخطر)، درمان‌شده یا نشده، و CMMLطول هر دوره: هر ۲۸ روز

MDS (IPSS متوسط-۱، متوسط-۲ یا پرخطر)، درمان‌شده یا نشده، و CMML

دارودوزروشزمان تجویز
دسیتابین ۳۵ میلی‌گرم + سدازوریدین ۱۰۰ میلی‌گرمیک قرص یک بار در روزخوراکی، ناشتا (۲ ساعت پیش یا پس از غذا)روز ۱ تا ۵
طول هر دوره
هر ۲۸ روز
مدت درمان
دست‌کم ۴ دوره؛ تا پیشرفت یا سمیت

جایگزین دسیتابین وریدی در میانه یک دوره نشود؛ پیش از هر دوز ضدتهوع در نظر گرفته شود. در مطالعه متقاطع ASTX727-01-B (۸۰ بیمار)، قرص در دوره ۱ یا ۲ با دسیتابین وریدی ۲۰ میلی‌گرم/مترمربع روز ۱ تا ۵ مقایسه شد [۲۸].

ایووسیدنیب (MDS با جهش IDH1)

MDS عودکرده یا مقاوم با جهش IDH1 در بزرگسالانطول هر دوره: دوره‌های ۲۸ روزه

MDS عودکرده یا مقاوم با جهش IDH1 در بزرگسالان

دارودوزروشزمان تجویز
ایووسیدنیب۵۰۰ میلی‌گرم یک بار در روزخوراکی، بدون غذای پرچربپیوسته
طول هر دوره
دوره‌های ۲۸ روزه
مدت درمان
دست‌کم ۶ ماه در نبود پیشرفت

هشدار جعبه‌ای سندرم تمایز؛ نوار قلب پیش از شروع، هفتگی در ۳ هفته اول و سپس ماهانه؛ با مهارکننده قوی CYP3A4 دوز ۲۵۰ میلی‌گرم. در مطالعه AG120-C-001، ۷ نفر از ۱۸ بیمار (۳۸٫۹٪) به پاسخ کامل رسیدند [۲۳].

دوزها مطابق پروتکل کارآزمایی، رهنمود یا برچسب رسمی دارو (منبع در یادداشت هر رژیم) است. پیش از تجویز، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کلیه و کبد، تداخلات دارویی و شرایط بیمار را بررسی کنید و دوز را بر اساس برچسب دارو تعدیل کنید.

کارآزمایی‌ها و رهنمودهای کلیدی

شواهد کلیدی MDS

۶ مورد
رهنمود بالینی

ویرایش پنجم طبقه‌بندی تومورهای هماتولنفوئید سازمان جهانی بهداشت (WHO): نئوپلاسم‌های میلوئید و هیستیوسیتیک/دندریتیک

Leukemia · 2022تعریف و تشخیص انواع بیماری همچنان بر اساس چندین شاخص بالینی‌ـ‌پاتولوژیک انجام می‌شود، با اصلاح معیارهای تشخیصی…
۲توصیه کلیدی با ترجمه فارسی
خلاصه و ترجمه
مطالعه مشاهده‌ای

نظام بین‌المللی امتیازدهی پیش‌آگهی مولکولی برای سندرم‌های میلودیسپلاستیک

NEJM Evid · 2022
۴۶٪ بیمارانبازطبقه‌بندی در مقایسه با IPSS-R
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی

لنالیدومید در سندرم میلودیسپلاستیک همراه با حذف کروموزوم ۵q

N Engl J Med · 2006
۱۱۲ از ۱۴۸ بیمار (۷۶٪)کاهش نیاز به تزریق خون
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

لوسپاترسپت در برابر اپوئتین آلفا در سندرم‌های میلودیسپلاستیک کم‌خطر وابسته به تزریق خون و بدون سابقه دریافت عوامل محرک اریتروپوئز (COMMANDS): تحلیل اصلی یک کارآزمایی فاز ۳، باز، تصادفی‌شده و کنترل‌شده

Lancet Haematol · 2024
۶۰٪ در برابر ۳۵٪پیامد اصلی: بی‌نیازی از تزریق گلبول قرمز ≥۱۲ هفته همراه با افزایش میانگین هموگلوبین ≥۱٫۵ گرم در دسی‌لیتر (هفته‌های ۱ تا ۲۴)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

لوسپاترسپت در بیماران مبتلا به سندرم‌های میلودیسپلاستیک کم‌خطر

N Engl J Med · 2020
۳۸٪ در برابر ۱۳٪پیامد اصلی: بی‌نیازی از تزریق خون ≥۸ هفته (هفته‌های ۱ تا ۲۴)
خلاصه و ترجمه
کارآزمایی بالینی · فاز ۳

کارایی و ایمنی لوسپاترسپت در برابر اپوئتین آلفا در سندرم‌های میلودیسپلاستیک کم‌خطر وابسته به تزریق خون و بدون سابقه دریافت عوامل محرک اریتروپوئز (COMMANDS): تحلیل میانی یک کارآزمایی فاز ۳، باز، تصادفی‌شده و کنترل‌شده

Lancet · 2023
۵۹٪ در برابر ۳۱٪پیامد اصلی: بی‌نیازی از تزریق گلبول قرمز ≥۱۲ هفته همراه با افزایش میانگین هموگلوبین ≥۱٫۵ گرم در دسی‌لیتر (هفته‌های ۱ تا ۲۴)
خلاصه و ترجمه
نکات کاربردی و امتحانی
  • در WHO سیدروبلاست حلقوی ≥۱۵٪ می‌تواند جای جهش SF3B1 را بگیرد؛ در ICC نه و SF3B1 باید VAF ≥۱۰٪ داشته باشد [۱، ۲].
  • MDS-biTP53 بر MDS-5q و MDS-SF3B1 مقدم است؛ یک جهش TP53 تک‌آللی تشخیص MDS-5q را تغییر نمی‌دهد [۱].
  • TP53 تک‌آللی در MDS پیامدی مانند نوع وحشی دارد؛ پیامد بد مخصوص TP53 چندضربه‌ای است [۱۰].
  • در IPSS-R، هموگلوبین کمتر از ۸ گرم/دسی‌لیتر ۱٫۵ امتیاز و پلاکت کمتر از ۵۰×۱۰۹ در لیتر ۱ امتیاز دارد [۱۲].
  • IPSS-M پیامد پس از پیوند را پیش‌بینی می‌کند، نه پاسخ به HMA را [۴].
  • پیش‌بینی پاسخ به ESA: EPO سرم ≤۵۰۰ و نیاز کمتر از ۲ واحد در ماه [۱۵].
  • لوسپاترسپت در بیماران بدون سابقه ESA از اپوئتین آلفا بهتر بود (COMMANDS) [۶].
  • دفراسیروکس در MDS پرخطر و پلاکت کمتر از ۵۰×۱۰۹ در لیتر منع مصرف دارد [۲۵].
  • پیش از اعلام شکست HMA، دست‌کم ۴ تا ۶ دوره آزاسیتیدین لازم است [۲۶].
  • MDS کم‌خطر: پیوند تأخیری؛ MDS پرخطر: پیوند در زمان تشخیص [۲۹].
  • ونتوکلاکس، مگرولیماب و ساباتولیماب همراه آزاسیتیدین در فاز ۳ MDS پرخطر شکست خوردند [۹].

پرسش‌های خودآزمایی

مرد ۷۲ ساله با هموگلوبین ۸٫۵ گرم/دسی‌لیتر، پلاکت ۱۲۰٬۰۰۰ و نوتروفیل ۱۵۰۰ در میکرولیتر، بلاست مغز استخوان ۳٪، کاریوتایپ طبیعی و جهش SF3B1 با VAF ۳۵٪. تشخیص و امتیاز IPSS-R چیست؟

در WHO: MDS با بلاست کم و جهش SF3B1؛ در ICC: MDS-SF3B1 (اگر TP53 چندضربه‌ای و RUNX1 نداشته باشد) [۱، ۲]. امتیاز IPSS-R: سیتوژنتیک خوب ۱ + بلاست بیش از ۲ تا کمتر از ۵٪ ۱ + هموگلوبین ۸ تا کمتر از ۱۰ ۱ + پلاکت ۰ + نوتروفیل ۰ = ۳ یعنی گروه «کم» [۱۲]. اگر وابسته به تزریق و بدون سابقه ESA باشد، لوسپاترسپت یا ESA گزینه است و در COMMANDS لوسپاترسپت برتر بود [۶].

زن ۷۰ ساله با MDS، del(5q) منفرد و وابستگی به تزریق. درمان انتخابی و پایش لازم چیست؟

لنالیدومید ۱۰ میلی‌گرم روزانه؛ در MDS-003، ۶۷٪ بیماران از تزریق بی‌نیاز شدند [۱۳]. شمارش خون در ۸ هفته اول هفتگی و سپس ماهانه، تعدیل دوز برای سیتوپنی و کلیه، پیشگیری از بارداری و توجه به خطر ترومبوز [۳۲]. وجود TP53 چندضربه‌ای تشخیص را به MDS-biTP53 تغییر می‌دهد [۱].

مرد ۶۶ ساله و سرحال با MDS، بلاست مغز استخوان ۱۲٪ و کاریوتایپ پیچیده که اهداکننده خواهر/برادر سازگار دارد. رویکرد مناسب چیست؟

بیماری پرخطر است و پیوند آلوژنیک در زمان تشخیص بیشترین امید به زندگی را دارد [۲۹]؛ سن تا ۷۵ سال مانع نیست [۸]. با بلاست ۱۰٪ یا بیشتر، درمان کاهنده (مثلاً HMA) پیش از پیوند توصیه می‌شود [۳۰]. اگر TP53 چندضربه‌ای همراه باشد، شرکت در کارآزمایی اختصاصی ترجیح دارد [۹].

چرا دفراسیروکس برای بیمار MDS پرخطر با پلاکت ۴۰٬۰۰۰ در میکرولیتر مناسب نیست؟

طبق برچسب، دفراسیروکس در MDS پرخطر و پلاکت کمتر از ۵۰×۱۰۹ در لیتر منع مصرف دارد و خطر خونریزی گوارشی کشنده به‌ویژه در سالمندان با بدخیمی خونی پیشرفته و پلاکت پایین وجود دارد [۲۵].

تفاوت MDS-biTP53 در WHO با «MDS با جهش TP53» در ICC چیست؟

WHO: بلاست کمتر از ۲۰٪ با دو جهش TP53 یا یک جهش همراه از دست رفتن کپی یا cnLOH [۱]. ICC: بلاست صفر تا ۹٪ با جهش چندضربه‌ای یا یک جهش با VAF بیش از ۱۰٪ همراه کاریوتایپ پیچیده؛ با بلاست ۱۰ تا ۱۹٪ هر جهش TP53 با VAF بیش از ۱۰٪ برای MDS/AML با جهش TP53 کافی است [۲].

کدام بیمار MDS کاندید ایمتلستات است؟

MDS با IPSS کم یا متوسط-۱ و کم‌خونی وابسته به تزریق ≥۴ واحد در ۸ هفته که به ESA پاسخ نداده، پاسخ را از دست داده یا برای آن نامناسب است [۲۲]. در IMerge بیماران با del(5q) یا درمان قبلی با لنالیدومید یا HMA وارد نشدند و نوتروفیل ≥۱٫۵ و پلاکت ≥۷۵×۱۰۹ در لیتر لازم بود [۲۲].

منابع علمی

۳۴ منبع
نمایش همه منابع، ۶ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع

شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.

  1. ۱
    The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Myeloid and Histiocytic/Dendritic NeoplasmsKhoury JD, Solary E, Abla O, Akkari Y, Alaggio R, Apperley JF, et al · Leukemia · 2022;36:1703-1719
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰
  2. ۲
    International Consensus Classification of Myeloid Neoplasms and Acute Leukemias: integrating morphologic, clinical, and genomic dataArber DA, Orazi A, Hasserjian RP, Borowitz MJ, Calvo KR, Kvasnicka HM, et al · Blood · 2022;140:1200-1228
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵
  3. ۳
    Molecular International Prognostic Scoring System for Myelodysplastic SyndromesBernard E, Tuechler H, Greenberg PL, Hasserjian RP, Arango Ossa JE, Nannya Y, et al · NEJM Evid · 2022;1:EVIDoa2200008
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  4. ۴
    Real-World Validation of Molecular International Prognostic Scoring System for Myelodysplastic SyndromesSauta E, Robin M, Bersanelli M, Travaglino E, Meggendorfer M, Zhao LP, et al · J Clin Oncol · 2023;41:2827-2842
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  5. ۵
    Myelodysplastic syndromes: 2023 update on diagnosis, risk-stratification, and managementGarcia-Manero G · Am J Hematol · 2023;98:1307-1325
    DOIPubMed بازگشت به متن
  6. ۶
    Luspatercept versus epoetin alfa in erythropoiesis-stimulating agent-naive, transfusion-dependent, lower-risk myelodysplastic syndromes (COMMANDS): primary analysis of a phase 3, open-label, randomised, controlled trialDella Porta MG, Garcia-Manero G, Santini V, Zeidan AM, Komrokji RS, Shortt J, et al · Lancet Haematol · 2024;11:e646-e658
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  7. ۷
    Efficacy of azacitidine compared with that of conventional care regimens in the treatment of higher-risk myelodysplastic syndromes: a randomised, open-label, phase III studyFenaux P, Mufti GJ, Hellstrom-Lindberg E, Santini V, Finelli C, Giagounidis A, et al · Lancet Oncol · 2009;10:223-232
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  8. ۸
    Biologic Assignment Trial of Reduced-Intensity Hematopoietic Cell Transplantation Based on Donor Availability in Patients 50-75 Years of Age With Advanced Myelodysplastic SyndromeNakamura R, Saber W, Martens MJ, Ramirez A, Scott B, Oran B, et al · J Clin Oncol · 2021;39:3328-3339
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  9. ۹
    The conundrum of drug development in higher-risk MDS: lessons learned from recently failed phase 3 clinical trialsStahl M, Zeidan AM · Blood · 2026;147:811-820
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  10. ۱۰
    Implications of TP53 allelic state for genome stability, clinical presentation and outcomes in myelodysplastic syndromesBernard E, Nannya Y, Hasserjian RP, Devlin SM, Tuechler H, Medina-Martinez JS, et al · Nat Med · 2020;26:1549-1556
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  11. ۱۱
    SF3B1-mutant MDS as a distinct disease subtype: a proposal from the International Working Group for the Prognosis of MDSMalcovati L, Stevenson K, Papaemmanuil E, Neuberg D, Bejar R, Boultwood J, et al · Blood · 2020;136:157-170
    DOIPubMed بازگشت به متن
  12. ۱۲
    Revised international prognostic scoring system for myelodysplastic syndromesGreenberg PL, Tuechler H, Schanz J, Sanz G, Garcia-Manero G, Solé F, et al · Blood · 2012;120:2454-2465
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  13. ۱۳
    Lenalidomide in the Myelodysplastic Syndrome with Chromosome 5q DeletionList A, Dewald G, Bennett J, Giagounidis A, Raza A, Feldman E, et al · N Engl J Med · 2006;355:1456-1465
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  14. ۱۴
    A randomized phase 3 study of lenalidomide versus placebo in RBC transfusion-dependent patients with Low-/Intermediate-1-risk myelodysplastic syndromes with del5qFenaux P, Giagounidis A, Selleslag D, Beyne-Rauzy O, Mufti G, Mittelman M, et al · Blood · 2011;118:3765-3776
    DOIPubMed بازگشت به متن
  15. ۱۵
    A validated decision model for treating the anaemia of myelodysplastic syndromes with erythropoietin + granulocyte colony-stimulating factor: significant effects on quality of lifeHellström-Lindberg E, Gulbrandsen N, Lindberg G, Ahlgren T, Dahl IM, Dybedal I, et al · Br J Haematol · 2003;120:1037-1046
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  16. ۱۶
    A phase 3 randomized, placebo-controlled study assessing the efficacy and safety of epoetin-α in anemic patients with low-risk MDSFenaux P, Santini V, Spiriti MAA, Giagounidis A, Schlag R, Radinoff A, et al · Leukemia · 2018;32:2648-2658
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  17. ۱۷
    A phase 3 randomized placebo-controlled trial of darbepoetin alfa in patients with anemia and lower-risk myelodysplastic syndromesPlatzbecker U, Symeonidis A, Oliva EN, Goede JS, Delforge M, Mayer J, et al · Leukemia · 2017;31:1944-1950
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  18. ۱۸
    Efficacy and safety of luspatercept versus epoetin alfa in erythropoiesis-stimulating agent-naive, transfusion-dependent, lower-risk myelodysplastic syndromes (COMMANDS): interim analysis of a phase 3, open-label, randomised controlled trialPlatzbecker U, Della Porta MG, Santini V, Zeidan AM, Komrokji RS, Shortt J, et al · Lancet · 2023;402:373-385
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  19. ۱۹
    REBLOZYL (luspatercept-aamt) for injection — Prescribing InformationCelgene Corporation (Bristol Myers Squibb) · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  20. ۲۰
    Luspatercept in Patients with Lower-Risk Myelodysplastic SyndromesFenaux P, Platzbecker U, Mufti GJ, Garcia-Manero G, Buckstein R, Santini V, et al · N Engl J Med · 2020;382:140-151
    خلاصه و ترجمه فارسیDOIPubMed بازگشت به متن
  21. ۲۱
    Imetelstat in patients with lower-risk myelodysplastic syndromes who have relapsed or are refractory to erythropoiesis-stimulating agents (IMerge): a multinational, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trialPlatzbecker U, Santini V, Fenaux P, Sekeres MA, Savona MR, Madanat YF, et al · Lancet · 2024;403:249-260
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲
  22. ۲۲
    RYTELO (imetelstat) for injection — Prescribing InformationGeron Corporation · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵
  23. ۲۳
    TIBSOVO (ivosidenib) tablets — Prescribing InformationServier Pharmaceuticals LLC · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  24. ۲۴
    Iron Chelation in Transfusion-Dependent Patients With Low- to Intermediate-1-Risk Myelodysplastic Syndromes: A Randomized TrialAngelucci E, Li J, Greenberg P, Wu D, Hou M, Montano Figueroa EH, et al · Ann Intern Med · 2020;172:513-522
    DOIPubMed بازگشت به متن
  25. ۲۵
    EXJADE (deferasirox) tablets for oral suspension — Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  26. ۲۶
    VIDAZA (azacitidine) for injection — Prescribing InformationCelgene Corporation (Bristol Myers Squibb) · FDA label · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  27. ۲۷
    Decitabine for injection — Prescribing InformationHikma Pharmaceuticals USA Inc · FDA label · 2024
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  28. ۲۸
    INQOVI (decitabine and cedazuridine) tablets — Prescribing InformationTaiho Pharmaceutical Co., Ltd · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲
  29. ۲۹
    A decision analysis of allogeneic bone marrow transplantation for the myelodysplastic syndromes: delayed transplantation for low-risk myelodysplasia is associated with improved outcomeCutler CS, Lee SJ, Greenberg P, Deeg HJ, Pérez WS, Anasetti C, et al · Blood · 2004;104:579-585
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  30. ۳۰
    Allogeneic hematopoietic stem cell transplantation for MDS and CMML: recommendations from an international expert panelde Witte T, Bowen D, Robin M, Malcovati L, Niederwieser D, Yakoub-Agha I, et al · Blood · 2017;129:1753-1762
    DOIPubMed بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳ ۴
  31. ۳۱
    Myeloablative Versus Reduced-Intensity Hematopoietic Cell Transplantation for Acute Myeloid Leukemia and Myelodysplastic SyndromesScott BL, Pasquini MC, Logan BR, Wu J, Devine SM, Porter DL, et al · J Clin Oncol · 2017;35:1154-1161
    DOIPubMed بازگشت به متن
  32. ۳۲
    REVLIMID (lenalidomide) capsules — Prescribing InformationCelgene Corporation (Bristol Myers Squibb) · FDA label · 2023
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  33. ۳۳
    EPOGEN (epoetin alfa) injection — Prescribing InformationAmgen Inc · FDA label · 2026
    منبع بازگشت به متن: ۱ ۲ ۳
  34. ۳۴
    JADENU (deferasirox) tablets and granules — Prescribing InformationNovartis Pharmaceuticals Corporation · FDA label · 2025
    منبع بازگشت به متن

این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۲۸ مهر ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.

مطالب مرتبط

هماتولوژی۲۸ مهر ۱۴۰۵ لوسمی میلوئیدی حاد (AML): طبقه‌بندی ۲۰۲۲، ریسک ژنتیکی ELN و درمان مرور ساختاریافته AML بزرگسالان برای پزشکان شامل طبقه‌بندی WHO 2022 و ICC 2022 و ریسک ژنتیکی ELN 2022 و ELN 2024 همراه با ارزیابی توان جسمی، رژیم‌های القا (۷+۳، CPX-351، ونتوکلاکس + آزاسیتیدین)، تحکیم و اندیکاسیون پیوند آلوژنیک، MRD و داروهای هدفمند FLT3، IDH و منین. هماتولوژی۲۸ مهر ۱۴۰۵ ترومبوآمبولی وریدی در سرطان: ارزیابی خطر، پیشگیری و درمان مرور ساختاریافته ترومبوز مرتبط با سرطان برای پزشکان شامل امتیاز Khorana، پیشگیری در بیماران بستری، جراحی و سرپایی (AVERT و CASSINI)، درمان با هپارین با وزن مولکولی کم یا ضدانعقادهای خوراکی مستقیم (Hokusai VTE Cancer، SELECT-D و Caravaggio)، موقعیت‌های ویژه و طول درمان. لنالیدومید۲۷ مهر ۱۴۰۵ لنالیدومید (رولیمید) لنالیدومید (رولیمید) چیست؟ کاربرد در مولتیپل میلوما و درمان نگهدارنده، MDS و لنفوم؛ عوارض، خطر لخته، برنامه REMS و پیشگیری از بارداری.