بله؛ سرطان روده بزرگ اگر زود پیدا شود، اغلب کاملاً درمان می‌شود و جراحی اساس این درمان است [۱]. در آمریکا از هر ۱۰ نفری که سرطانشان هنوز در خود روده است، ۹ نفر ۵ سال بعد زنده‌اند؛ و وقتی سرطان به غدد لنفاوی نزدیک رسیده (مرحله ۳)، با جراحی و بعد شیمی‌درمانی هم بیشتر بیماران زنده می‌مانند [۲، ۳]. سرطانی که به جاهای دور بدن رسیده معمولاً کنترل می‌شود، نه درمان کامل؛ اما اگر فقط چند نقطه از کبد یا ریه را گرفته باشد و بتوان همه را با جراحی برداشت، گروهی از بیماران کاملاً خوب می‌شوند [۱].
نکات کلیدی
- هرچه زودتر، شانس درمان بیشتر: در آمریکا از هر ۱۰ نفری که سرطانشان فقط در روده است، ۹ نفر ۵ سال بعد زنده‌اند [۲].
- در مرحله ۳، جراحی و بعد شیمی‌درمانی درمان استاندارد است؛ در یک مطالعه بزرگ، حدود ۷ نفر از هر ۱۰ بیمار مرحله ۳ که این درمان را گرفتند، ۶ سال بعد زنده بودند [۳].
- مرحله ۴ هم گاهی درمان قطعی دارد: اگر سرطان فقط به چند نقطه از کبد یا ریه رسیده باشد و همه با جراحی برداشته شود، از هر ۱۰ بیمار انتخاب‌شده حدود ۳ تا ۴ نفر کاملاً درمان می‌شوند [۱].
- آزمایش ژنی تومور (MSI و در بیماری پیشرفته RAS و BRAF) هم چشم‌انداز بیماری و هم بهترین درمان را مشخص می‌کند [۵، ۶].
- در سرطان راست‌روده (رکتوم)، با درمان پیش از جراحی و پیگیری دقیق، در یک مطالعه حدود نیمی از بیماران ۵ سال بعد هنوز راست‌روده خود را داشتند [۱۰].
- ورزش منظم بعد از پایان شیمی‌درمانی، در یک مطالعه بزرگ احتمال برگشت بیماری را کمتر کرد [۱۲].
سرطان روده درمان دارد یا نه؟ «درمان قطعی» یعنی چه؟
بله. به گفته مؤسسه ملی سرطان آمریکا، سرطان روده بزرگ وقتی هنوز در خود روده است، بسیار قابل درمان است و اغلب درمان قطعی می‌شود [۱]. درمان قطعی یعنی درمانی که هدفش از بین بردن کامل سرطان و جلوگیری از برگشت آن است. جراحی اساس این درمان است و حدود نیمی از همه بیماران سرطان کولون با جراحی درمان قطعی می‌شوند [۱].
شانس هر بیمار بیش از همه به سه چیز بستگی دارد: سرطان چقدر در دیواره روده فرو رفته، به غدد لنفاوی رسیده یا نه، و به جاهای دور بدن رفته یا نه [۱]. نتیجه آزمایش MSI تومور و تعداد غدد لنفاوی بررسی‌شده هم برای تخمین خطر برگشت بیماری به کار می‌رود [۵]. اگر تومور روده را بسته یا سوراخ کرده باشد، یا آزمایش خون CEA پیش از درمان بالا باشد، بیماری جدی‌تر است [۱]. آمارها از هزاران بیمار به دست می‌آیند و آینده یک نفر را دقیق نشان نمی‌دهند. بیشتر بخوانید: مراحل سرطان (استیج) چیست؟ و آیا سرطان درمان قطعی دارد؟
سرطان روده چند سال عمر می‌کند؟ شانس زنده ماندن بر اساس مرحله
| مرحله | یعنی چه؟ | حدود ۳۰ سال پیش | امروز |
|---|---|---|---|
| فقط در روده | سرطان هنوز از دیواره روده بیرون نرفته است | نزدیک به ۹ | ۹ |
| رسیده به نزدیکی | به غدد لنفاوی یا بافت‌های کنار روده رسیده است | نزدیک به ۷ | بیش از ۷ |
| پخش‌شده (مرحله ۴) | به جاهای دور مثل کبد یا ریه رسیده است | کمتر از ۱ | ۱ تا ۲ |
| همه مراحل | همه بیماران روی هم | ۶ | بیش از ۶ |
در مقایسه با هم‌سن‌های بدون سرطان. ستون «امروز» مربوط به بیمارانی است که بین ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ تشخیص داده شده‌اند و ستون «حدود ۳۰ سال پیش» به بیماران ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۷. در سرطان پخش‌شده راست‌روده، عدد امروز نزدیک به ۲ نفر از هر ۱۰ است [۲].
در سرطان روده پخش‌شده، شانس زنده ماندن ۵ ساله از دهه ۱۹۹۰ تا امروز تقریباً دو برابر شده است [۲]. این عددها میانگین هزاران بیمارند، مربوط به کسانی‌اند که چند سال پیش تشخیص داده شده‌اند و آینده یک نفر را پیش‌بینی نمی‌کنند [۲]. درباره معنای این آمار بخوانید: بیمار سرطانی چقدر عمر می‌کند؟ بقای ۵ ساله یعنی چه.
درمان و شانس درمان در هر مرحله
- ۱
مرحله ۰ و ۱
سرطان فقط در لایه‌های داخلی دیواره روده است. برداشتن پولیپ یا تومور با کولونوسکوپی، یا جراحی برداشتن بخشی از روده، معمولاً کافی است و شانس درمان قطعی بسیار بالاست [۱].
- ۲
- ۳
مرحله ۳
سرطان به غدد لنفاوی کنار روده رسیده است. درمان، جراحی و بعد شیمی‌درمانی است [۱، ۵]. در یک مطالعه بزرگ روی بیماران مرحله ۳، با جراحی و بعد ۶ ماه شیمی‌درمانی ترکیبی با داروی اگزالیپلاتین، حدود ۷ نفر از هر ۱۰ نفر ۶ سال بعد زنده بودند [۳]. در بیمارانی که خطر کمتری دارند، ۳ ماه شیمی‌درمانی با قرص کپسیتابین و اگزالیپلاتین به اندازه ۶ ماه مؤثر بود و بی‌حسی دست و پا خیلی کمتری داشت [۴]. شیمی‌درمانی بهتر است حداکثر ۸ هفته بعد از جراحی شروع شود [۵].
- ۴
سرطان راست‌روده (رکتوم)
در سرطان راست‌روده با ویژگی‌های پرخطر، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی پیش از جراحی داده می‌شود [۱۱]. اگر تومور با این درمان کاملاً از بین برود، گاهی می‌شود بدون جراحی و با پیگیری دقیق، راست‌روده را نگه داشت [۱۰، ۱۱]. بخش «حفظ راست‌روده و پیگیری بعد از درمان» را ببینید.
- ۵
سرطان روده مرحله ۴: درمان دارد و بیمار چقدر زنده می‌ماند؟
سرطان روده مرحله ۴ همیشه بی‌درمان نیست. در گروهی از بیماران که سرطان فقط به کبد یا ریه رسیده و با دقت برای جراحی انتخاب می‌شوند، جراحی در حدود ۳ تا ۴ نفر از هر ۱۰ نفر به درمان قطعی می‌رسد [۱]. اگر کبد شما درگیر است، بپرسید آیا پرونده‌تان در جلسه تیم درمان (جراح کبد، متخصص انکولوژی و رادیولوژیست) بررسی شده است.
برای بیشتر بیماران مرحله ۴، هدف درمان کنترل طولانی بیماری و زندگی بهتر است. در آمریکا امروز از هر ۱۰ نفر با سرطان روده پخش‌شده، ۱ تا ۲ نفر ۵ سال بعد زنده‌اند [۲]. مهم‌ترین قدم پیش از شروع درمان، آزمایش ژنی تومور است، چون نوع درمان و نتیجه آن را تغییر می‌دهد [۶]. بیشتر بخوانید: سرطان مرحله ۴ چیست و آیا درمان دارد؟ و متاستاز یعنی چه؟
آزمایش ژنی تومور چه اثری روی شانس درمان دارد؟
- MSI-H یا dMMR (نقص در سیستم ترمیم DNA تومور): ایمنی‌درمانی در این نوع بسیار خوب جواب می‌دهد [۶]. در سرطان پخش‌شده، ایمنی‌درمانی پمبرولیزوماب مدت کنترل بیماری را تقریباً دو برابر شیمی‌درمانی کرد و عوارض شدیدش حدود یک‌سوم شیمی‌درمانی بود [۷]. با ترکیب دو داروی ایمنی‌درمانی نیولوماب و ایپیلیموماب، حدود ۷ نفر از هر ۱۰ بیمار ۲ سال بعد هنوز بیماری‌شان پیشرفت نکرده بود؛ حدود ۵ برابر شیمی‌درمانی [۸].
- جهش RAS: اگر ژن RAS جهش داشته باشد، داروهای ضد EGFR (ستوکسیماب و پانیتوموماب) اثر نمی‌کنند و داروی هدفمند دیگری همراه شیمی‌درمانی داده می‌شود [۶].
- جهش BRAF V600E: این نوع تهاجمی‌تر است و با درمان معمول چشم‌انداز بدتری دارد [۹]. در یک مطالعه بزرگ، دو داروی هدفمند انکورافنیب و ستوکسیماب همراه شیمی‌درمانی، مدت زنده ماندن را تقریباً دو برابر درمان معمول کرد [۹].
از پزشک بپرسید نتیجه این آزمایش‌ها در تومور شما چه بوده است. بیشتر بخوانید: سرطان روده با MSI-H یا dMMR: ایمنی‌درمانی به‌جای شیمی‌درمانی و شیمی‌درمانی یا درمان هدفمند؟
حفظ راست‌روده و پیگیری بعد از درمان
در سرطان راست‌روده، اگر بعد از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی هیچ اثری از تومور دیده نشود، رهنمود اروپایی پیشنهاد می‌کند به‌جای جراحی، بیمار با دقت پیگیری شود («مراقبت و انتظار») [۱۱]. در یک مطالعه، با این روش حدود نیمی از بیماران ۵ سال بعد هنوز راست‌روده خود را داشتند [۱۰]. اگر تومور برگردد، تقریباً همیشه در ۲ سال اول برمی‌گردد؛ و کسانی که تومورشان برگشت و آن وقت جراحی شدند، به همان اندازه بدون بیماری ماندند که کسانی که تومورشان با درمان پیش از جراحی کاملاً از بین نرفته بود و همان موقع جراحی شدند [۱۰].
برای همین، پیگیری در این روش بسیار مهم است: MRI، آندوسکوپی و معاینه هر ۳ ماه در ۲ سال اول و بعد هر ۶ ماه [۱۱]. در سرطان راست‌روده نوع dMMR، رهنمود اروپایی ایمنی‌درمانی با دوستارلیماب را پیشنهاد می‌کند و اگر تومور کاملاً از بین برود، پیگیری بدون جراحی [۱۱].
بعد از درمان سرطان کولون هم، معاینه و آزمایش‌های دوره‌ای می‌تواند برگشت بیماری را زودتر پیدا کند [۱]. بخوانید: عود سرطان چیست و چگونه پیگیری می‌شود؟ و بالا بودن CEA یعنی چه؟
چه کارهایی شانس درمان را بیشتر می‌کند؟
ورزش منظم بعد از شیمی‌درمانی
در یک مطالعه بزرگ روی بیماران سرطان کولون، یک برنامه ورزشی ۳ ساله که زود بعد از شیمی‌درمانی شروع شد، احتمال برگشت بیماری را کمتر کرد و به نظر می‌رسد عمر را هم بیشتر کرد [۱۲]. پیش از شروع، با تیم درمان مشورت کنید. بخوانید: ورزش به‌عنوان درمان و ورزش در دوران درمان سرطان.
آزمایش MSI تومور
آزمایش MSI یا MMR روی نمونه تومور توصیه می‌شود [۵، ۱۱]. نتیجه آن هم در انتخاب درمان کمک می‌کند و هم نشان می‌دهد آیا خانواده به مشاوره ژنتیک نیاز دارند [۵]. بخوانید: آیا سرطان ارثی است؟
شیمی‌درمانی به‌موقع و کامل
اگر بعد از جراحی شیمی‌درمانی لازم است، بهتر است حداکثر ظرف ۸ هفته شروع شود [۵]. عوارض را زود گزارش دهید تا درمان قطع نشود. بخوانید: درمان کامل، به‌موقع و بدون وقفه.
پیدا کردن زودتر
سرطانی که هنوز در روده است، بیشترین شانس درمان را دارد [۲]. علائم هشدار را بشناسید و غربالگری را از سنی که پزشک توصیه می‌کند شروع کنید: علائم سرطان روده بزرگ و کولونوسکوپی از چه سنی لازم است؟
پرسش‌های متداول
کسانی که سرطان روده دارند چند سال عمر می‌کنند؟
به مرحله بستگی دارد. در آمریکا، از هر ۱۰ نفری که سرطانشان فقط در روده است ۹ نفر، از کسانی که سرطان به غدد لنفاوی یا بافت‌های نزدیک رسیده بیش از ۷ نفر، و از کسانی که سرطان پخش شده ۱ تا ۲ نفر ۵ سال بعد زنده‌اند [۲]. این عددها میانگین‌اند و آینده یک نفر را پیش‌بینی نمی‌کنند. درباره سرطان روده در سنین پایین بخوانید: سرطان روده در جوانان.
اگر سرطان روده درمان نشود چه می‌شود؟
سرطان روده با گذشت زمان می‌تواند در دیواره روده عمیق‌تر شود، به غدد لنفاوی برسد و به جاهای دور بدن برود؛ و هر قدم شانس درمان را کمتر می‌کند [۱، ۲]. گاهی هم تومور روده را می‌بندد یا دیواره آن را سوراخ می‌کند که نشانه بیماری جدی‌تری است [۱]. برای همین، درمان را به تأخیر نیندازید. حتی وقتی سرطان پخش شده، درمان‌های امروزی بیماری را کنترل می‌کنند و عمر بیماران را بیشتر کرده‌اند [۲، ۹].
سرطان روده درمان قطعی دارد؟ ممکن است برگردد؟
بله، بسیاری از بیماران کاملاً درمان می‌شوند [۱]. اما در بعضی بیماران، به‌ویژه وقتی سرطان به غدد لنفاوی رسیده بود، بیماری ممکن است برگردد؛ برای همین شیمی‌درمانی بعد از جراحی و پیگیری منظم اهمیت دارد [۱، ۳]. در یک مطالعه بزرگ، از هر ۴ بیمار مرحله ۲ یا ۳ که جراحی و شیمی‌درمانی ترکیبی گرفتند، حدود ۳ نفر ۵ سال بعد بدون بیماری بودند [۳].
سرطان روده مرحله ۳ درمان دارد؟
سرطان روده که به کبد رسیده درمان دارد؟
گاهی بله. اگر سرطان فقط به کبد یا ریه رسیده باشد و بتوان همه تومورها را با جراحی برداشت، از هر ۱۰ بیمار انتخاب‌شده حدود ۳ تا ۴ نفر کاملاً درمان می‌شوند [۱]. اگر جراحی ممکن نباشد، درمان دارویی بر اساس آزمایش ژنی تومور بیماری را کنترل می‌کند [۶]. بیشتر بخوانید: متاستاز کبدی چیست و آیا درمان دارد؟؛ این بیماری با سرطانی که از خود کبد شروع می‌شود فرق دارد: آیا سرطان کبد درمان دارد؟
شواهد بقا و درمان به تفکیک مرحله (ویژه پزشکان)
ویژه پزشکان
بقای جمعیتی (SEER). بقای نسبی ۵ ساله کولورکتال برای تشخیص‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱: همه مراحل ۶۵٪، موضعی ۹۱٪، ناحیه‌ای ۷۴٪ و دوردست ۱۵٪؛ در برابر ۶۱٪، ۸۹٪، ۶۶٪ و ۸٪ برای تشخیص‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۷. دوردست کولون ۱۴٪ و دوردست رکتوم ۱۸٪ [۲]. طبق PDQ، جراحی در حدود ۵۰٪ بیماران سرطان کولون درمان قطعی است و در بیماران بسیار انتخاب‌شده با متاستاز قابل برداشت کبد یا ریه، در ۲۵ تا ۴۰٪؛ انسداد یا سوراخ شدن روده و CEA بالای پیش از درمان، عوامل پیش‌آگهی نامطلوب‌اند [۱].
درمان کمکی. MOSAIC (۲۲۴۶ بیمار مرحله II یا III؛ FOLFOX4 در برابر LV5FU2 به مدت ۶ ماه): بقای بدون بیماری ۵ ساله ۷۳٫۳٪ در برابر ۶۷٫۴٪ (HR ۰٫۸۰)؛ بقای کلی ۶ ساله در مرحله III ۷۲٫۹٪ در برابر ۶۸٫۷٪ (HR ۰٫۸۰؛ P=۰٫۰۲۳)، بدون تفاوت بقای کلی در مرحله II [۳]. IDEA (۱۲٬۸۳۴ بیمار مرحله III در ۶ کارآزمایی): غیرکهتری ۳ ماه در کل جمعیت تأیید نشد (HR ۱٫۰۷؛ ۹۵٪ CI: ۱٫۰۰ تا ۱٫۱۵)، ولی برای CAPOX تأیید شد (HR ۰٫۹۵)؛ در T1–3 N1 بقای بدون بیماری ۳ ساله ۸۳٫۱٪ با ۳ ماه در برابر ۸۳٫۳٪ با ۶ ماه، و در T4 و/یا N2 ۶ ماه برتر بود (۶۴٫۴٪ در برابر ۶۲٫۷٪) [۴]. ESMO ۲۰۲۰: CAPOX ۳ یا ۶ ماه یا FOLFOX ۶ ماه بر اساس خطر؛ وضعیت MSI/MMR باید در مرحله II تعیین شود؛ شروع درمان کمکی ترجیحاً تا ۸ هفته پس از جراحی [۵]. CHALLENGE (۸۸۹ بیمار پس از درمان کمکی؛ پیگیری میانه ۷٫۹ سال): ورزش ساختاریافته ۳ ساله بقای بدون بیماری را بهبود داد (HR ۰٫۷۲؛ ۵ ساله ۸۰٫۳٪ در برابر ۷۳٫۹٪) و بقای کلی ۸ ساله ۹۰٫۳٪ در برابر ۸۳٫۲٪ بود (HR مرگ ۰٫۶۳) [۱۲].
بیماری متاستاتیک بر اساس نشانگر. KEYNOTE-177 (MSI-H/dMMR، خط اول؛ پیگیری میانه ۴۴٫۵ ماه): میانه PFS ۱۶٫۵ ماه با پمبرولیزوماب در برابر ۸٫۲ ماه با شیمی‌درمانی (HR ۰٫۵۹)؛ میانه OS نرسیده در برابر ۳۶٫۷ ماه (HR ۰٫۷۴؛ P=۰٫۰۳۶، کمتر از آستانه معناداری از پیش تعیین‌شده؛ crossover ۶۰٪)؛ عوارض درجه ۳ یا بیشتر ۲۲٪ در برابر ۶۶٪ [۷]. CheckMate 8HW (خط اول): PFS ۲۴ ماهه ۷۲٪ با نیولوماب + ایپیلیموماب در برابر ۱۴٪ با شیمی‌درمانی؛ عوارض درجه ۳ یا ۴ ۲۳٪ در برابر ۴۸٪ [۸]. ESMO ۲۰۲۶ در dMMR/MSI-H ترکیب نیولوماب–ایپیلیموماب را توصیه می‌کند و پمبرولیزوماب را وقتی درمان دوگانه ممکن نیست [۶]. BREAKWATER (BRAF V600E، خط اول): انکورافنیب + ستوکسیماب + mFOLFOX6 در برابر درمان استاندارد، میانه PFS ۱۲٫۸ در برابر ۷٫۱ ماه (HR ۰٫۵۳) و میانه OS ۳۰٫۳ در برابر ۱۵٫۱ ماه (HR ۰٫۴۹) [۹].
سرطان رکتوم. OPRA (۳۲۴ بیمار مرحله II/III با TNT؛ پیگیری میانه ۵٫۱ سال): بقای بدون بیماری ۵ ساله ۷۱٪ (القایی) و ۶۹٪ (تحکیمی)؛ بقای بدون TME ۳۹٪ در برابر ۵۴٪ (P=۰٫۰۱۲)؛ ۹۴٪ رشدهای مجدد در ۲ سال اول و ۹۹٪ در ۳ سال اول؛ بقای بدون بیماری پس از TME به‌دنبال رشد مجدد با TME پس از ارزیابی مجدد برابر بود (۶۴٪ و ۶۴٪) [۱۰]. ESMO ۲۰۲۵: TNT برای تومورهای پرخطر یک‌سوم میانی و تحتانی؛ مراقبت و انتظار در پاسخ کامل بالینی، با MRI، آندوسکوپی و معاینه انگشتی هر ۳ ماه در ۲ سال اول و سپس هر ۶ ماه؛ در تومورهای موضعی پیشرفته dMMR/MSI-H، دوستارلیماب با مدت برنامه‌ریزی‌شده ۶ ماه (در زمان انتشار رهنمود، تأییدنشده FDA/EMA) [۱۱]. FDA در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ به دوستارلیماب برای سرطان رکتوم موضعی پیشرفته مرحله II/III با MSI-H/dMMR تأیید تسریع‌شده داد (AZUR-1، تک‌بازویی، ۱۵۴ بیمار؛ پاسخ کامل بالینی ۱۲ ماهه ۴۷٪ با ارزیابی مستقل مرکزی در ۱۱۶ بیمار قابل ارزیابی) [۱۳]. رژیم‌ها: CAPOX، FOLFOX و RAPIDO.
شواهد علمی
شواهد علمی
۱۰ موردبهبود بقای کلی با اگزالیپلاتین، فلوئوروراسیل و لوکووورین به‌عنوان درمان کمکی در سرطان کولون مرحله II یا III
مدت شیمی‌درمانی کمکی در سرطان کولون مرحله ۳
نتایج بلندمدت حفظ عضو در بیماران مبتلا به آدنوکارسینوم رکتوم درمان‌شده با درمان کامل پیش از عمل: کارآزمایی تصادفی فاز ۲
ورزش ساختاریافته پس از شیمی‌درمانی کمکی در سرطان کولون
پمبرولیزوماب در برابر شیمی‌درمانی در سرطان روده بزرگ متاستاتیک با ناپایداری بالای ریزماهواره (MSI-H) یا نقص در ترمیم ناجورجفتی (dMMR): تحلیل نهایی یک مطالعه فاز ۳ تصادفی و باز
سرطان کولون موضعی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری
سرطان رکتوم موضعی: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری
سرطان کولورکتال متاستاتیک: رهنمود بالینی ESMO برای تشخیص، درمان و پیگیری
انکورافنیب، ستوکسیماب و mFOLFOX6 در سرطان کولورکتال دارای جهش BRAF
نیولوماب به‌همراه ایپیلیموماب در سرطان کولورکتال متاستاتیک با ناپایداری بالای ریزماهواره‌ای (MSI-H)
انواع سرطان مرتبط
منابع علمی
۱۳ منبعنمایش همه منابع، ۱۱ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷Pembrolizumab versus chemotherapy for microsatellite instability-high or mismatch repair-deficient metastatic colorectal cancer (KEYNOTE-177): final analysis of a randomised, open-label, phase 3 study
- ۸Nivolumab plus Ipilimumab in Microsatellite-Instability-High Metastatic Colorectal Cancer
- ۹
- ۱۰
- ۱۱
- ۱۲
- ۱۳FDA grants accelerated approval to dostarlimab for locally advanced rectal cancer
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۶ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/is-colorectal-cancer-curable/