همیشه نه. بسیاری از زنانی که سرطان سینه زودرسِ هورمون مثبت و HER2 منفی دارند، با جراحی، پرتودرمانی در صورت نیاز و قرص هورمونی درمان می‌شوند و شیمی‌درمانی سودی به درمانشان اضافه نمی‌کند؛ آزمایش ژنی تومور (مثل انکوتایپ) کمک می‌کند این زنان پیدا شوند [۳، ۵]. اما در بیشتر سرطان‌های HER2 مثبت و سه‌گانه منفی، درمان دارویی‌ای که شیمی‌درمانی بخشی از آن است شانس درمان قطعی را بالا می‌برد [۹، ۱۰، ۱۳]. تصمیم نهایی را تیم درمان با توجه به نوع و اندازه تومور، درگیری غدد لنفاوی، سن و سلامت عمومی شما می‌گیرد [۹].
نکات کلیدی
- همه زنان مبتلا به سرطان سینه شیمی‌درمانی لازم ندارند. شیمی‌درمانی بعد از جراحی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی است که شاید در بدن مانده باشند، و شیمی‌درمانی پیش از جراحی برای کوچک کردن تومور [۱].
- سود شیمی‌درمانی به خطر برگشت سرطان بستگی دارد: شیمی‌درمانی خطر مرگ از سرطان سینه را به‌طور میانگین حدود یک‌سوم کم می‌کند؛ پس وقتی خطر از اول کم است، سود آن هم کم است [۲].
- در سرطان هورمون مثبت و HER2 منفی که به غدد لنفاوی نرسیده، از هر ۱۰ زن حدود ۷ نفر بر پایه آزمایش ژنی تومور می‌توانند بدون شیمی‌درمانی درمان شوند [۴].
- در سرطان HER2 مثبت و سه‌گانه منفی، شیمی‌درمانی معمولاً همراه داروی هدفمند یا ایمنی‌درمانی و اغلب پیش از جراحی داده می‌شود و شانس درمان قطعی را بالا می‌برد [۹، ۱۰، ۱۳].
- سن به‌تنهایی تصمیم را تعیین نمی‌کند؛ هم در زنان جوان و هم در زنان مسن‌تر، خطر بیماری و سلامت عمومی معیار اصلی است [۹].
شیمی‌درمانی در سرطان سینه چه کاری انجام می‌دهد؟
جراحی تومور را برمی‌دارد، اما ممکن است چند سلول سرطانی در بدن مانده باشد. شیمی‌درمانی بعد از جراحی برای از بین بردن همین سلول‌ها و کم کردن احتمال برگشت سرطان است. گاهی هم شیمی‌درمانی پیش از جراحی داده می‌شود تا تومور کوچک شود [۱].
در بررسی بزرگی روی نزدیک به ۱۰۰ هزار زن در ۱۲۳ مطالعه، شیمی‌درمانی‌های چنددارویی رایج خطر مرگ از سرطان سینه را به‌طور میانگین حدود یک‌سوم کم کردند. اما سودی که هر زن واقعاً می‌برد به خطر برگشت سرطانِ خود او بستگی دارد: وقتی این خطر کم است، شیمی‌درمانی هم فقط اندکی به درمان اضافه می‌کند [۲]. به همین دلیل پزشک اول خطر برگشت سرطان شما را تخمین می‌زند و بعد درباره شیمی‌درمانی تصمیم می‌گیرد. شیمی‌درمانی عوارضی هم دارد که باید در این تصمیم سنجیده شود؛ ببینید عوارض شیمی‌درمانی چیست؟
ویژه پزشکان
EBCTCG ۲۰۱۲ (۱۲۳ کارآزمایی، حدود ۱۰۰٬۰۰۰ زن): در مقایسه با بدون شیمی‌درمانی، RR مرگ از سرطان سینه با CAF ۰٫۶۴، با 4AC استاندارد ۰٫۷۸ و با CMF استاندارد ۰٫۷۶ بود؛ افزودن ۴ دوره تاکسان به رژیم ثابت آنتراسایکلینی RR ۰٫۸۶ داشت. کاهش نسبی خطر تقریباً مستقل از سن (دست‌کم تا ۷۰ سال)، وضعیت غدد، اندازه و درجه تومور، ER و مصرف تاموکسیفن بود؛ پس سود مطلق ده‌ساله به خطر مطلق بدون شیمی‌درمانی بستگی دارد (در ER مثبت: خطری که با هورمون‌درمانی مناسب باقی می‌ماند) و خطر مطلق پایین یعنی سود مطلق پایین [۲]. برای تبدیل کاهش نسبی به مطلق و NNT: محاسبه NNT.
تصمیم درباره شیمی‌درمانی چگونه گرفته می‌شود؟
- ۱
نوع تومور در جواب پاتولوژی
مهم‌ترین چیز این است که تومور گیرنده هورمونی (ER و PR) و HER2 دارد یا نه؛ این نشانگرها سرطان سینه را به گروه‌های اصلی هورمون مثبت، HER2 مثبت و سه‌گانه منفی تقسیم می‌کنند [۹]. معنی این اصطلاح‌ها را در ER، PR، HER2 و Ki-67 در جواب پاتولوژی سرطان سینه یعنی چه؟ ببینید.
- ۲
اندازه تومور و غدد لنفاوی
تومور بزرگ‌تر یا درگیری غدد لنفاوی زیر بغل یعنی خطر برگشت بیشتر؛ مرحله بیماری هم از همین‌ها به دست می‌آید [۹]. ببینید مراحل سرطان (استیج) چیست؟
- ۳
- ۴
یائسگی، سلامت عمومی و سن
اینکه یائسه شده‌اید یا نه، بیماری‌های دیگر و توان بدنی شما در تصمیم اثر دارد؛ اما سن به‌تنهایی معیار اصلی نیست [۹].
- ۵
نظر و خواست خود شما
شما باید در همه تصمیم‌های درمان شریک باشید و توضیح کافی و قابل فهم بگیرید [۹]. سود و عوارض را همراه پزشک خود بسنجید.
سرطان هورمون مثبت: آزمایش ژنی تومور تصمیم را روشن‌تر می‌کند
سرطان سینه هورمون مثبت و HER2 منفی شایع‌ترین نوع است؛ در آمریکا از هر ۱۰ سرطان سینه حدود ۷ مورد از این نوع بود [۲۰]. در این سرطان، قرص هورمونی ستون اصلی درمان است و همه این زنان آن را می‌گیرند [۹]. سؤال این است که آیا شیمی‌درمانی چیزی به قرص هورمونی اضافه می‌کند. آزمایش‌هایی مثل انکوتایپ (Oncotype DX) و ماماپرینت (MammaPrint) فعالیت چند ژن را در نمونه تومور می‌سنجند و نشان می‌دهند سرطان چقدر احتمال دارد برگردد [۳، ۶].
- غدد لنفاوی درگیر نیست: در مطالعه‌ای بزرگ روی بیش از ۱۰ هزار زن، زنانی که امتیاز انکوتایپ پایین یا متوسط داشتند با قرص هورمونی تنها همان‌قدر خوب ماندند که با شیمی‌درمانی همراه قرص؛ فقط در بعضی زنان ۵۰ سال یا کمتر با امتیاز ۱۶ تا ۲۵، شیمی‌درمانی کمی سود داشت [۳]. با امتیاز بالا (۲۶ تا ۱۰۰) شیمی‌درمانی همراه قرص هورمونی در نظر گرفته می‌شود [۴].
- ۱ تا ۳ غده لنفاوی درگیر است: در زنان یائسه با امتیاز ۲۵ یا کمتر، شیمی‌درمانی سودی اضافه نکرد؛ اما در زنانی که هنوز یائسه نشده بودند، شیمی‌درمانی خطر برگشت بیماری را به‌طور روشنی کمتر کرد [۵].
- ماماپرینت: در زنانی که اندازه و درجه تومور خطر را بالا نشان می‌داد ولی خطر ژنی پایین بود، بدون شیمی‌درمانی از هر ۲۰ نفر حدود ۱۹ نفر تا ۵ سال بعد زنده و بدون پخش شدن بیماری ماندند [۶]. در پیگیری طولانی‌تر، شیمی‌درمانی در زنان بالای ۵۰ سالِ این گروه تقریباً فرقی ایجاد نکرد و در زنان ۵۰ سال یا کمتر شاید کمی سود داشته باشد [۷].
- ۴ غده لنفاوی درگیر یا بیشتر: درباره کاربرد این آزمایش‌ها در این گروه داده‌ای وجود ندارد و معمولاً شیمی‌درمانی در نظر گرفته می‌شود [۸، ۹].
اگر آزمایش ژنی انجام نشود، پزشک با کمک جواب پاتولوژی (مثل درجه تومور و Ki-67)، اندازه تومور و درگیری غدد لنفاوی تصمیم می‌گیرد [۸، ۹]. معنی امتیاز انکوتایپ و فرق این دو آزمایش را در درمان سرطان سینه هورمون مثبت ببینید.
ویژه پزشکان
TAILORx (۱۰٬۲۷۳ زن HR مثبت/HER2 منفی بدون درگیری غدد؛ ۶۷۱۱ نفر با RS ۱۱ تا ۲۵ تصادفی‌سازی شدند): هورمون‌درمانی تنها غیرفروتر بود (HR iDFS ۱٫۰۸؛ ۹۵٪ CI ۰٫۹۴ تا ۱٫۲۴؛ P=۰٫۲۶)؛ در ۹ سال iDFS ۸۳٫۳٪ در برابر ۸۴٫۳٪، عاری از عود دوردست ۹۴٫۵٪ در برابر ۹۵٫۰٪ و OS ۹۳٫۹٪ در برابر ۹۳٫۸٪. سود شیمی‌درمانی با ترکیب RS و سن تفاوت داشت (P=۰٫۰۰۴) و در ۵۰ سال یا کمتر با RS ۱۶ تا ۲۵ کمی سود دیده شد [۳]. به گفته NCI حدود ۷۰٪ این جمعیت از شیمی‌درمانی بی‌نیازند؛ با RS ۲۶ تا ۱۰۰ عود دوردست با وجود شیمی‌درمانی و هورمون‌درمانی ۱۳٪ بود [۴]. در ۵۰ سال یا کمتر با هورمون‌درمانی تنها، عود دوردست نه‌ساله با RS میانی و خطر بالینی بالا (بر پایه اندازه و درجه) ۱۲٫۳٪ و با خطر بالینی پایین ۴٫۷٪ بود [۱۹].
RxPONDER (۵۰۸۳ زن، ۱ تا ۳ غده مثبت، RS ≤۲۵؛ ۳۳٫۲٪ پیش از یائسگی): یائسه، iDFS پنج‌ساله ۹۱٫۹٪ با هورمون‌درمانی تنها در برابر ۹۱٫۳٪ با شیمی‌درمانی + هورمون‌درمانی (HR ۱٫۰۲؛ ۹۵٪ CI ۰٫۸۲ تا ۱٫۲۶)؛ پیش از یائسگی ۸۹٫۰٪ در برابر ۹۳٫۹٪ (HR ۰٫۶۰؛ ۰٫۴۳ تا ۰٫۸۳؛ P=۰٫۰۰۲) با سود مشابه در بقای بدون عود دوردست (HR ۰٫۵۸)؛ سود نسبی با بالا رفتن RS بیشتر نشد [۵].
MINDACT (۶۶۹۳ زن، ۰ تا ۳ غده مثبت): در خطر بالینی بالا/ژنومی پایین (۱۵۵۰ بیمار، ۲۳٫۲٪)، بقای بدون متاستاز دوردست پنج‌ساله بدون شیمی‌درمانی ۹۴٫۷٪ (۹۵٪ CI ۹۲٫۵ تا ۹۶٫۲) و ۱٫۵ واحد درصد کمتر از گروه شیمی‌درمانی بود [۶]. با پیگیری میانه ۸٫۷ سال، DMFS هشت‌ساله ۹۲٫۰٪ با شیمی‌درمانی در برابر ۸۹٫۴٪ بدون آن (HR ۰٫۶۶)؛ در تحلیل اکتشافی HR مثبت/HER2 منفی، تفاوت مطلق در ۵۰ سال یا کمتر ۵٫۰ واحد درصد (۹۵٪ CI منفی ۰٫۵ تا ۱۰٫۴) و در بالای ۵۰ سال ۰٫۲ واحد درصد؛ نویسندگان احتمال می‌دهند بخشی از سود در زنان جوان‌تر ناشی از سرکوب کار تخمدان به دنبال شیمی‌درمانی باشد [۷].
ASCO ۲۰۲۲: Oncotype DX، MammaPrint، Breast Cancer Index و EndoPredict برای یائسه یا بالای ۵۰ سال با ER مثبت/HER2 منفی و N0 یا ۱ تا ۳ غده مثبت؛ پیش از یائسگی فقط Oncotype DX و فقط در N0؛ پیش از یائسگی با ۱ تا ۳ غده مثبت صرف‌نظر از نتیجه آزمون از شیمی‌درمانی سود می‌برند؛ برای ۴ غده مثبت یا بیشتر داده‌ای نیست؛ در یائسه‌ها، وقتی آزمون ژنومی انجام نمی‌شود، Ki-67 همراه سایر پارامترها یا IHC4؛ هیچ آزمونی برای HER2 مثبت یا سه‌گانه منفی توصیه نمی‌شود [۸]. ESMO (اقتباس پان‌آسیایی ۲۰۲۴): بیشتر تومورهای luminal A-like شیمی‌درمانی لازم ندارند مگر با بار بیماری بالا [I, A]؛ در عدم قطعیت، آزمون بیان ژن یا ارزیابی پاسخ هورمونی [I, B]؛ luminal B-like: شیمی‌درمانی سپس هورمون‌درمانی، و شیمی‌درمانی در خطر بالینی بالا (مثلاً چند غده مثبت، پیش از یائسگی با درگیری غدد، پیشرفته موضعی) [I, A] [۹].
سرطان HER2 مثبت و سه‌گانه منفی: چرا معمولاً شیمی‌درمانی لازم است؟
سه‌گانه منفی: این سرطان رفتار تهاجمی‌تری دارد و خطر برگشت آن در چند سال اول بعد از تشخیص بیشتر است [۱۵]. قرص هورمونی در آن اثری ندارد، چون تومور گیرنده هورمونی ندارد [۱۴]. برای همین شیمی‌درمانی، و در بسیاری از بیماران ایمنی‌درمانی همراه آن، درمان دارویی اصلی است [۹]. فقط در تومورهای سه‌گانه منفی بسیار کوچک (۵ میلی‌متر یا کمتر) که به غدد لنفاوی نرسیده‌اند، یا چند نوع خاص و کم‌خطر زیر میکروسکوپ، ممکن است شیمی‌درمانی لازم نباشد [۹].
HER2 مثبت: داروهای ضد HER2 مثل تراستوزوماب همراه شیمی‌درمانی داده می‌شوند [۹]. در دو مطالعه بزرگ، افزودن تراستوزوماب به شیمی‌درمانی بعد از جراحی خطر برگشت سرطان را تقریباً نصف کرد [۱۰]. وقتی تومور HER2 مثبت کوچک است (۱ سانتی‌متر یا کمتر) و غدد لنفاوی درگیر نیستند، معمولاً اول جراحی انجام می‌شود و بعد یک شیمی‌درمانی سبک‌تر (۱۲ هفته پاکلی‌تاکسل هفتگی) همراه یک سال تراستوزوماب داده می‌شود [۹]. در مطالعه‌ای روی زنانی با تومور ۳ سانتی‌متر یا کوچک‌تر بدون درگیری غدد، با همین درمان بیش از ۹ نفر از هر ۱۰ زن پس از ۷ سال زنده و بدون برگشت بیماری بودند [۱۱].
درمان پیش از جراحی: در سرطان HER2 مثبتِ بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر یا با درگیری غدد لنفاوی، و در سرطان سه‌گانه منفیِ بزرگ‌تر از ۱ سانتی‌متر یا با درگیری غدد، درمان دارویی معمولاً پیش از جراحی داده می‌شود [۹]. در سرطان سه‌گانه منفی مرحله ۲ و ۳، با شیمی‌درمانی همراه ایمنی‌درمانی (پمبرولیزوماب) پیش از جراحی، در حدود ۲ نفر از هر ۳ بیمار در زمان جراحی هیچ سرطانی باقی نمانده بود، بیشتر از شیمی‌درمانی تنها، و تعداد بیشتری از بیماران زنده ماندند [۱۲، ۱۳]. اگر بعد از درمان پیش از جراحی هنوز سرطانی باقی مانده باشد، درمان بعد از جراحی تغییر می‌کند و خطر برگشت را کمتر می‌کند؛ مثلاً داروی تراستوزوماب امتانسین در سرطان HER2 مثبت [۱۶] و قرص کپسیتابین در سرطان سه‌گانه منفی [۱۷].
بیشتر بخوانید: درمان سرطان سینه HER2 مثبت و بهترین درمان سرطان سینه سه‌گانه منفی.
ویژه پزشکان
HER2 مثبت. NSABP B-31/NCCTG N9831 (تحلیل مشترک): افزودن ۵۲ هفته تراستوزوماب به AC سپس پاکلی‌تاکسل، HR رویداد ۰٫۴۸ (P<۰٫۰۰۰۱)، تفاوت مطلق بقای بدون بیماری سه‌ساله ۱۲٪ و کاهش ۳۳٪ خطر مرگ؛ نارسایی قلبی کلاس III یا IV یا مرگ قلبی سه‌ساله ۴٫۱٪ در B-31 و ۲٫۹٪ در N9831 [۱۰]. APT (۴۱۰ بیمار، تومور ≤۳ سانتی‌متر و N0؛ پاکلی‌تاکسل ۸۰ میلی‌گرم/مترمربع همراه تراستوزوماب ۱۲ هفته و سپس تراستوزوماب ۹ ماه): DFS هفت‌ساله ۹۳٪ (۹۵٪ CI ۹۰٫۴ تا ۹۶٫۲)، عود دوردست ۴ مورد (۱٫۰٪) و OS هفت‌ساله ۹۵٪ [۱۱]. ESMO: درمان ضد HER2 (در آغاز همراه شیمی‌درمانی) ۱۲ ماه [I, A]؛ مرحله II–III (مثلاً T بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر یا N مثبت): شیمی‌درمانی نئوادجوانت همراه تراستوزوماب–پرتوزوماب ارجح است [I, A]؛ مرحله I (T1a–b N0): جراحی اولیه [III, B] و سپس ۱۲ هفته پاکلی‌تاکسل و یک سال تراستوزوماب [III, B]؛ بیماری باقی‌مانده پس از نئوادجوانت: T-DM1 تا ۱۴ دوره [I, A] [۹]. KATHERINE: iDFS سه‌ساله ۸۸٫۳٪ در برابر ۷۷٫۰٪ (HR ۰٫۵۰؛ ۹۵٪ CI ۰٫۳۹ تا ۰٫۶۴) [۱۶]. رژیم‌ها: APT · TCHP · T-DM1.
سه‌گانه منفی. ESMO: شیمی‌درمانی با یا بدون پمبرولیزوماب [I, A]، به‌جز برخی زیرگروه‌های بافتی ویژه N0 (کارسینوم ترشحی یا آدنوئید کیستیک) یا خطر بالینی بسیار پایین (pT1a pN0) [II, B]؛ ۱۲ تا ۲۴ هفته (۴ تا ۸ دوره) [I, A]؛ cT1c–4 N0 یا هر N مثبت: نئوادجوانت ارجح [I, A]؛ cT2–4 N0 یا هر N مثبت (مرحله II–III): شیمی‌درمانی نئوادجوانت همراه پمبرولیزوماب [I, A]؛ بیماری باقی‌مانده بدون ICI قبلی: کپسیتابین ۶ تا ۸ دوره [I, A]؛ gBRCA با خطر بالا: اولاپاریب یک‌ساله [I, A] [۹]. KEYNOTE-522: pCR ۶۴٫۸٪ در برابر ۵۱٫۲٪ [۱۲]؛ OS شصت‌ماهه ۸۶٫۶٪ در برابر ۸۱٫۷٪ (P=۰٫۰۰۲؛ پیگیری میانه ۷۵٫۱ ماه) [۱۳]. CREATE-X، زیرگروه سه‌گانه منفی: DFS ۶۹٫۸٪ در برابر ۵۶٫۱٪ (HR ۰٫۵۸) و OS ۷۸٫۸٪ در برابر ۷۰٫۳٪ (HR ۰٫۵۲) [۱۷]. EBCTCG ۲۰۱۱: تاموکسیفن در ER منفی اثر اندک یا بی‌اثر بود [۱۴]. در کوهورت Dent، سه‌گانه منفی با خطر بیشتر عود دوردست (HR ۲٫۶) و مرگ (HR ۳٫۲) در ۵ سال اول همراه بود، با اوج عود دوردست حدود سال سوم [۱۵]. رژیم‌ها: KEYNOTE-522 · AC سپس پاکلی‌تاکسل · TC · کپسیتابین (CREATE-X).
سن، یائسگی و زنان مسن‌تر
زنان جوان‌تر و پیش از یائسگی: در این زنان، شیمی‌درمانی در بعضی گروه‌ها سود داشته که در زنان یائسه نداشته است؛ مثلاً وقتی ۱ تا ۳ غده لنفاوی درگیر است [۵، ۸]. پژوهشگران احتمال می‌دهند بخشی از این سود به این دلیل باشد که شیمی‌درمانی کار تخمدان‌ها را متوقف می‌کند [۷]. شیمی‌درمانی ممکن است بر باروری اثر بگذارد؛ اگر می‌خواهید در آینده بچه‌دار شوید، پیش از شروع درمان درباره راه‌های حفظ باروری با پزشک صحبت کنید [۹] (باروری و رابطه جنسی در درمان سرطان).
زنان مسن‌تر: سن به‌تنهایی دلیل کنار گذاشتن شیمی‌درمانی نیست. معیار، «سن زیستی» است، یعنی سلامت عمومی و توان بدن، نه فقط تعداد سال‌های عمر؛ و یک ارزیابی سالمندی پیش از تصمیم توصیه می‌شود [۹]. برای زنان ضعیف‌تر درمان‌های سبک‌تری در نظر گرفته می‌شود، اما زنی که توان شیمی‌درمانی استاندارد را دارد باید همان درمان استاندارد را بگیرد [۹]. در مطالعه‌ای روی زنان ۶۵ سال و بالاتر، وقتی به‌جای شیمی‌درمانی استاندارد درمانی سبک‌تر (قرص کپسیتابین به‌تنهایی) داده شد، برگشت بیماری تقریباً دو برابر شد [۱۸].
ویژه پزشکان
ESMO: سن باید همراه سایر عوامل سنجیده شود و تعیین‌کننده اصلی تصمیم نباشد [IV, A]؛ درمان سالمندان بر پایه سن زیستی و نه تقویمی و با رژیم‌های کم‌شدت‌تر در افراد شکننده، و در بیماران مناسب شیمی‌درمانی استاندارد، رژیم چنددارویی استاندارد [II, B]؛ ارزیابی سالمندی پیش از تصمیم [II, A]؛ گفت‌وگو درباره باروری و حفظ آن با بیماران جوان پیش از یائسگی پیش از هر درمان سیستمیک [V, A] [۹]. CALGB 49907 (۶۵ سال و بالاتر، مرحله I تا IIIB؛ CMF یا AC در برابر کپسیتابین): HR عود یا مرگ با کپسیتابین ۲٫۰۹ (۹۵٪ CI ۱٫۳۸ تا ۳٫۱۷؛ P<۰٫۰۰۱)؛ RFS سه‌ساله ۶۸٪ در برابر ۸۵٪ و OS ۸۶٪ در برابر ۹۱٪؛ عوارض متوسط تا شدید ۶۴٪ با شیمی‌درمانی استاندارد در برابر ۳۳٪ با کپسیتابین [۱۸]. ابزارها: ارزیابی سالمندی پیش از شیمی‌درمانی · غربالگری G8 · امتیاز CARG.
کی می‌شود شیمی‌درمانی نگرفت و کی نگرفتن آن خطرناک است؟
| وضعیت | شیمی‌درمانی معمولاً | چرا |
|---|---|---|
| هورمون مثبت و HER2 منفی، بدون درگیری غدد، با امتیاز ژنی ۲۵ یا کمتر در بالای ۵۰ سال، یا ۱۵ یا کمتر در ۵۰ سال و کمتر | لازم نیست | با قرص هورمونی تنها همان‌قدر خوب ماندند [۳، ۴] |
| هورمون مثبت و HER2 منفی، ۱ تا ۳ غده درگیر، یائسه، امتیاز ۲۵ یا کمتر | لازم نیست | شیمی‌درمانی سودی اضافه نکرد [۵] |
| هورمون مثبت و HER2 منفی، ۵۰ سال یا کمتر با امتیاز ۱۶ تا ۲۵، یا پیش از یائسگی با ۱ تا ۳ غده درگیر | با پزشک سنجیده می‌شود؛ اغلب سود دارد | در این گروه‌ها شیمی‌درمانی خطر برگشت را کمتر کرد [۳، ۵] |
| هورمون مثبت با امتیاز ژنی بالا، یا ۴ غده درگیر یا بیشتر | معمولاً در نظر گرفته می‌شود | خطر برگشت بالاست [۴، ۹] |
| HER2 مثبت | معمولاً بله، همراه داروی ضد HER2 | تراستوزوماب همراه شیمی‌درمانی خطر برگشت را تقریباً نصف کرد؛ برای تومور کوچک، رژیم سبک‌تر [۹، ۱۰، ۱۱] |
| سه‌گانه منفی، بزرگ‌تر از ۵ میلی‌متر یا با درگیری غدد | بله، اغلب پیش از جراحی و همراه ایمنی‌درمانی | شیمی‌درمانی درمان دارویی اصلی است و قرص هورمونی اثری ندارد [۹، ۱۳، ۱۴] |
| سه‌گانه منفی بسیار کوچک (۵ میلی‌متر یا کمتر) بدون درگیری غدد | ممکن است لازم نباشد | خطر برگشت بسیار پایین است [۹] |
این جدول فقط برای آشنایی است. اندازه دقیق تومور، درجه آن، بیماری‌های دیگر و خواست شما هم در تصمیم اثر دارد [۹].
اگر پزشک شیمی‌درمانی را توصیه کرده و نگران عوارض آن هستید، آن را خودسرانه کنار نگذارید و شروعش را عقب نیندازید. از پزشک بخواهید سود و عوارض را برای خود شما با عدد توضیح دهد، و اگر تردید دارید، نظر تیم درمان دیگری را هم بپرسید. در سرطان‌های پرخطر، نگرفتن شیمی‌درمانی می‌تواند شانس درمان قطعی را کم کند [۲، ۱۰، ۱۳].
از پزشک خود بپرسید
- «سرطان من کدام نوع است (هورمون مثبت، HER2 مثبت یا سه‌گانه منفی) و مرحله آن چیست؟»
- «خطر برگشت سرطان من با شیمی‌درمانی و بدون آن چقدر است؟ از هر ۱۰۰ زن مثل من، شیمی‌درمانی برای چند نفر فرق ایجاد می‌کند؟»
- «آیا آزمایش ژنی تومور (مثل انکوتایپ) در تصمیم من کمک می‌کند؟»
- «شیمی‌درمانی را پیش از جراحی می‌گیرم یا بعد از آن؟ چند دوره و چه داروهایی؟»
- «چه عوارضی ممکن است داشته باشم و برای کم کردن آن‌ها چه می‌شود کرد؟ آیا بر باروری من اثر دارد؟»
- «اگر شیمی‌درمانی نکنم، چه درمان‌های دیگری دارم و چه چیزی را از دست می‌دهم؟»
برای آمادگی بیشتر بخوانید: شیمی‌درمانی چیست و چگونه انجام می‌شود؟، شیمی‌درمانی چند جلسه است؟ و اولین جلسه شیمی‌درمانی.
پرسش‌های رایج
آیا در سرطان سینه مرحله ۱ شیمی‌درمانی لازم است؟
بستگی به نوع تومور دارد. در سرطان هورمون مثبت و HER2 منفی که به غدد لنفاوی نرسیده، بیشتر زنان شیمی‌درمانی لازم ندارند و آزمایش ژنی تومور در موارد مردد کمک می‌کند [۴، ۹]. در سرطان HER2 مثبت مرحله ۱، معمولاً یک شیمی‌درمانی سبک‌تر همراه تراستوزوماب داده می‌شود، و در سرطان سه‌گانه منفی هم، به‌جز تومورهای بسیار کوچک، شیمی‌درمانی توصیه می‌شود [۹].
آیا می‌شود به‌جای شیمی‌درمانی فقط قرص هورمونی خورد؟
اگر شیمی‌درمانی نکنم چه می‌شود؟
جواب به خطر برگشت سرطان شما بستگی دارد. شیمی‌درمانی خطر مرگ از سرطان سینه را به‌طور میانگین حدود یک‌سوم کم می‌کند؛ پس در سرطان پرخطر، نگرفتن آن یعنی از دست دادن بخش مهمی از شانس درمان، ولی در سرطان کم‌خطر سود آن اندک است [۲]. از پزشک بخواهید این را برای وضعیت خود شما توضیح دهد.
آیا آزمایش انکوتایپ برای همه لازم است؟
شیمی‌درمانی قبل از جراحی بهتر است یا بعد از آن؟
آیا در سن ۷۰ سالگی یا بالاتر هم شیمی‌درمانی لازم است؟
آیا شیمی‌درمانی باعث نازایی می‌شود؟
ممکن است بر باروری اثر بگذارد. به همین دلیل باروری و راه‌های حفظ آن باید پیش از شروع هر درمان دارویی با زنان جوان‌تر مطرح شود [۹]. ببینید باروری و رابطه جنسی در درمان سرطان.
شواهد علمی
مطالعات کلیدی در کتابخانه شواهد
۷ موردشیمیدرمانی ادجوانت بر اساس آزمون بیان ۲۱ ژنی در سرطان سینه
مقایسه رژیم‌های مختلف پلی‌شیمی‌درمانی در سرطان سینه زودرس: متاآنالیزهای پیامد بلندمدت در میان ۱۰۰٬۰۰۰ زن در ۱۲۳ کارآزمایی تصادفی
رهنمودهای بالینی ESMO تطبیق‌یافته برای آسیا (پان‌آسیایی) برای تشخیص، درمان و پیگیری بیماران مبتلا به سرطان سینه زودرس
تراستوزوماب (Trastuzumab) به‌همراه شیمی‌درمانی کمکی برای سرطان سینهٔ HER2-مثبتِ قابل جراحی
پمبرولیزوماب برای سرطان سینه سه‌گانه منفی مراحل اولیه
تراستوزوماب امتانسین برای سرطان سینه HER2 مثبت مهاجم باقی‌مانده
کپسیتابین کمکی برای سرطان سینه پس از شیمی‌درمانی پیش از جراحی
پیوندهای مرتبط
انواع سرطان مرتبط
پرسش‌های مرتبط
منابع علمی
۲۰ منبعنمایش همه منابع، ۹ مورد با خلاصه و ترجمه فارسیبستن فهرست منابع
شماره‌های داخل متن، مانند [۱]، به این منابع اشاره دارند. منابعی که دکمه «خلاصه و ترجمه فارسی» دارند، در کتابخانه شواهد علمی خلاصه و ترجمه شده‌اند.
- ۱
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
- ۹
- ۱۰
- ۱۱
- ۱۲Pembrolizumab for Early Triple-Negative Breast Cancer
- ۱۳
- ۱۴
- ۱۵
- ۱۶
- ۱۷
- ۱۸
- ۱۹Clinical and Genomic Risk to Guide the Use of Adjuvant Therapy for Breast Cancer
- ۲۰US incidence of breast cancer subtypes defined by joint hormone receptor and HER2 status
این مطلب بر پایه منابع علمی معتبر تهیه شده و آخرین بار در ۷ آبان ۱۴۰۵ به‌روزرسانی شده است. محتوای این وب‌سایت صرفاً جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک متخصص نیست. برای هر تصمیم درمانی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
این برگه از سایت چاپ شده است؛ نسخه کامل و به‌روز: https://drdabiri.com/questions/is-chemo-necessary-breast-cancer/